Pormal na magsisimula sa ika-20 ang taunang Balikatan joint military exercises ng Estados Unidos at Pilipinas, at ngayong taon ay unang pagkakataon na lalahok ang Japan Self-Defense Forces sa pamamagitan ng pagpapadala ng aktuwal na tropa bilang isang combat unit. Ayon sa pagsusuri ng isang iskolar, sumasagisag ito sa paglipat ng kooperasyong militar ng Japan at Pilipinas mula sa simpleng ayuda tungo sa aktuwal na pagtutulungang panseguridad. Lalo na matapos magkaroon ang Japan ng matinding pakiramdam ng panganib sa sitwasyon sa Silangang Asya, inaasahang patuloy nitong palalakasin ang papel nito sa seguridad ng rehiyong Indo-Pacific upang mapangalagaan ang sariling pambansang interes.

Ayon sa ulat ng dayuhang media outlet na Naval News, unang beses na magpapadala ang Japan Self-Defense Forces ng humigit-kumulang 1,400 tauhan bilang combat unit sa taunang Balikatan exercises ng Estados Unidos at Pilipinas na magsisimula sa Abril 20. Sa nasabing ehersisyo, lalahok din ang Japan sa maritime strike drills gamit ang Type 88 land-based anti-ship missile system upang magsagawa ng mission na palubugin ang isang target ship. Inaasahan ding personal na bibisita at mag-iinspeksyon si Japanese Defense Minister Koizumi Shinjiro.

Kaugnay nito, ipinaliwanag ni Wang Tsun-yen, associate research fellow sa Institute for National Defense and Security Research, na patuloy na pinapalakas ng Japan ang military cooperation nito sa mga ikatlong panig batay sa pundasyon ng US-Japan alliance, tulad ng US-Japan-South Korea at US-Japan-Australia. Aniya, matagal nang isinusulong ng Japan ang ganitong mga balangkas sa patakarang panseguridad nito, kaya maituturing na inaasahang direksyon ng polisiya ang pinalawak na partisipasyon nito ngayon sa security cooperation ng Estados Unidos, Japan, at Pilipinas.

Naniniwala siya na mula nang sumiklab ang digmaan sa pagitan ng Russia at Ukraine, lumakas ang pangamba ng Japan na maaaring may kahalintulad na mangyari sa Silangang Asya. Dagdag pa rito, dahil malinaw na limitado pa ang kakayahan ng Pilipinas sa depensa, natural lamang na tumindi ang iba’t ibang anyo ng tulong at pagtutulungang panseguridad. Sinabi ni Wang, “Dahil may kinalaman ito sa transportasyong pandagat, direktang konektado ito sa pambansang interes ng Japan. Kaya gagamit ang Japan ng iba’t ibang paraang militar at hindi militar upang patatagin ang kapayapaan at katatagan sa Timog Silangang Asya. Kung titingnan ito sa mas malawak na pananaw, mas malinaw kung bakit lalong lumalalim ang kasalukuyang security cooperation sa pagitan ng Japan at Pilipinas.”

Gayunman, itinuro rin ni Wang na dahil sa kasaysayan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, nananatiling napakamaingat ng Japan sa usapin ng pagpapadala ng Self-Defense Forces nito sa mga bansa sa Timog Silangang Asya. Nilagdaan ng Japan at Pilipinas noong Hulyo 2024 ang Reciprocal Access Agreement o RAA, at pormal itong nagkabisa noong Setyembre 2025 upang palakasin ang kakayahang pandepensa sa South China Sea. Dahil dito, masasabing natural na pag-unlad lamang ang aktuwal na pagsali ngayon ng tropang Hapones sa Balikatan, at posible pang lumawak ito sa hinaharap.

Tungkol naman sa pananaw ng mga bansa sa Timog Silangang Asya sa military deployment ng Japan, sinabi ni Wang na ayon sa survey na isinagawa ng isang unibersidad sa Singapore, sa nakalipas na ilang taon ay paulit-ulit na itinuring ng mga bansa sa rehiyon ang Japan bilang isa sa mga bansang may pinakamataas na antas ng tiwala. Bagaman hindi nangangahulugang lahat ng bansa ay tatanggap sa pagpasok ng Japan Self-Defense Forces, ipinapakita rin nito na patuloy na tumataas ang kahalagahan ng Japan sa usapin ng seguridad sa Indo-Pacific.