Nagbigay ng malawak na atensyon ang mga pahayag ni U.S. President Donald Trump tungkol sa Taiwan matapos ang Trump-Xi meeting, at bilang tugon ay sinabi ngayong araw ni Premier Cho Jung-tai sa “520 press conference” ng Executive Yuan na ang Republika ng Tsina ay isang soberano at malayang bansa. Aniya, ito ay isang katotohanan at siya ring umiiral na kasalukuyang kalagayan, at hindi ito maaaring baguhin ni sinuman. Ipinahayag din niya ang pag-asa na ang magkabilang panig ng Taiwan Strait ay makapagsasagawa ng maayos at malusog na palitan sa ilalim ng pantay na pagtrato at dignidad. Kasabay nito, binigyang-diin niyang kailangan ng bansa ang special budget para sa arms procurement at umaasa siyang agad itong makapasok sa proseso ng deliberasyon.

Sa kanyang talumpati, sinabi ni Cho na may apat na mahalagang gawain sa budget ang gobyerno ngayong taon. Una ay ang central government general budget na mahalaga sa pambansang pag-unlad, na inaasahan niyang agad matatapos sa Legislative Yuan. Ikalawa ay ang special budget para sa arms procurement na kailangan para sa pambansang seguridad, na umaasa siyang maipapasok nang maayos sa deliberation process. Ikatlo ay ang espesyal na budget para sa social safety at pagtulong sa mga mahihinang sektor ng lipunan, na sinabi niyang tiyak na ihahain ng gobyerno sa lehislatura ngayong taon. Bukod dito, dahil patuloy na lumalawak ang pambansang ekonomiya at mabilis ang pag-unlad, sinabi rin niyang maghahain ang gobyerno ng mas malawak na 2027 central government general budget.

Kaugnay ng Trump-Xi meeting, sinabi ni Cho sa panayam ng media na bukod sa mga pahayag ni Trump ay pinakikinggan din ng gobyerno ang mga komento nina U.S. Secretary of State Marco Rubio, U.S. House Speaker Mike Johnson, at iba pang mga opisyal ng Amerika. Muli niyang binigyang-diin na ang Republika ng Tsina ay isang soberano at malayang bansa, at ito ay hindi lamang katotohanan kundi ang umiiral na status quo na hindi magbabago at hindi dapat baguhin.

Itinuro rin ni Cho na ang People’s Republic of China ay patuloy na nagsasagawa ng panghihimasok sa Taiwan Strait, Indo-Pacific, South China Sea, at maging sa mga lugar sa paligid ng Japan sa pamamagitan ng iba’t ibang laki ng operasyon ng mga military aircraft at warship. Aniya, ang mga ito ang tunay na ugat ng kawalang-katiyakan at ng pagkasira ng katatagan sa buong rehiyon, dahil nakaaapekto ito sa kaligtasan ng paglalayag at sa operasyon ng iba’t ibang industriya. Tungkol naman sa panawagan ng China na ibalik ang cross-strait independent travel, sinabi ni Cho na ang matagal nang prinsipyo ng gobyerno ay ang pagkakaroon ng dayalogo sa ilalim ng isang malusog at maayos na proseso at sa batayan ng pagkakapantay at dignidad. Aniya, kung pagbubukas man ng turismo o anumang palitan ang pag-uusapan, dapat itong dumaan sa pormal na mga channel at sa opisyal na pag-uusap.

Samantala, tinukoy rin ni Cho ang panukalang special defense bill ng Executive Yuan na may halagang NT$1.25 trilyon, na ibinaba ng Legislative Yuan sa NT$780 bilyon. Ayon sa kanya, kasalukuyang tinitingnan ng gobyerno ang tatlong posibleng paraan upang mapunan ang kakulangan, kabilang ang muling paghahain ng special act at special budget, supplemental budget, o ang pagsasama nito sa annual government budget. Gayunman, binalaan niya na kung isasama ang kabuuang kakulangan na NT$470 bilyon sa annual government budget, magkakaroon ito ng squeezing effect sa iba pang bahagi ng taunang pondo. Ipinaliwanag niya na kasama sa halagang ito ang mga programang may kaugnayan sa foreign procurement, commissioned production, Taiwan-U.S. cooperation, at sa lokal na defense industry, kaya kung ilalagay ang lahat ng iyon sa regular annual budget ay siguradong maaapektuhan ang iba pang paggasta ng pamahalaan.

Sa huli, binigyang-diin ni Cho na bagaman nahuli na ang budget deliberation at matagal nang naaantala ang arms procurement budget, umaasa pa rin siya sa mas malawak na kooperasyon sa pagitan ng ruling at opposition camps. Hiniling din niya ang tulong ng mga lokal na pamahalaan upang masuportahan ang central government at mabigyan ng sapat na espasyo ang special defense act at special budget upang mas mapalakas pa ang kakayahang pandepensa ng sandatahang lakas ng bansa.