Inanunsyo noong (ika-2) ng pamahalaan ng Cambodia na opisyal nitong sinimulan ang isang “compulsory conciliation procedure” (sapilitang proseso ng mediasyon) alinsunod sa internasyonal na batas, sa pag-asang maresolba ang matagal nang alitan nito sa Thailand tungkol sa hangganang pandagat ng dalawang bansa.

Matagal nang mas pinipili ng Thailand na resolbahin ang mga hindi pagkakaunawaan sa pamamagitan ng negosasyon. Sa kasalukuyan, hindi pa nagdedesisyon ang panig ng Thailand kung paano nito tutugunan ang hakbang ng Cambodia.

Ayon sa ulat ng Reuters, inanunsyo ng Thailand noong nakaraang buwan ang pagkansela sa 25-taong kasunduan sa magkatuwang na eksplorasyon ng enerhiya sa Cambodia dahil umano sa kawalan ng makabuluhang pag-unlad.

Ang nasabing kasunduan ay nagsisilbi ring balangkas para sa negosasyon ng hangganan ng dalawang bansa sa Gulf of Thailand.

Sinabi ni Punong Ministro Hun Manet ng Cambodia na inilunsad na ng kanyang bansa ang compulsory conciliation procedure upang ipagtanggol ang soberanya at mga karapatan ng Cambodia sa karagatan alinsunod sa internasyonal na batas.

Samantala, sinabi naman ni Punong Ministro Anutin Charnvirakul ng Thailand na wala siyang impormasyon tungkol sa sinasabing pagsisimula ng Cambodia ng naturang proseso.

Ayon sa kanya sa mga mamamahayag:

“Hindi pa nagpapasya ang Thailand kung kailan magsasagawa ng susunod na hakbang.”

Sa ilalim ng United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), ang compulsory conciliation procedure ay nagbibigay kapangyarihan sa isang independiyenteng grupo ng mga eksperto na suriin ang pinagtatalunang usapin at magbigay ng mga rekomendasyon.

Gayunpaman, ang mga resulta ng kanilang pagsusuri ay walang legal na bisa o obligasyong sundin.

Matagal nang may alitan ang Thailand at Cambodia hinggil sa isang bahagi ng dagat sa Gulf of Thailand na may lawak na humigit-kumulang 26,000 kilometro kuwadrado.

Tinatayang naglalaman ang lugar na ito ng halos 12 trilyong kubikong talampakan ng langis at natural gas, na may tinatayang halaga na umaabot sa 300 bilyong dolyar ng Amerika (humigit-kumulang NT$9.7 trilyon).

Sa isang panayam ng Reuters noong nakaraang linggo, inamin ng Ministro ng Enerhiya ng Cambodia na ang krisis sa langis na dulot ng digmaan sa Gitnang Silangan ay nagbigay ng mas malaking dahilan upang agarang matukoy ang hangganang pandagat at masimulan ang paglinang sa mga yamang enerhiya sa ilalim ng dagat.

Ayon sa proseso, magkakaroon ang Thailand ng 21 araw upang magtalaga ng dalawang conciliator o tagapamagitan.

Ang mga ito ay bubuo ng isang conciliation commission kasama ang mga kinatawan ng Cambodia, at ang buong proseso ng pagsusuri ay personal na babantayan ng Kalihim-Heneral ng United Nations.