Sa kabila ng patuloy na pressure mula sa China, muling ipinagtanggol ni Surangel Whipps Jr. ang diplomatic relations ng Palau sa Taiwan at iginiit na walang karapatan ang Beijing na diktahan ang mga desisyon ng kanyang bansa tungkol sa pagkilala sa Taiwan.

Ayon sa ulat ng Kyodo News, ginawa ni Whipps ang pahayag sa isang panayam sa Tokyo noong ika-2 ng Hunyo bago ang pagbubukas ng unang Island States Ocean Summit noong ika-3 ng Hunyo, kung saan siya ay nagsilbing co-chair ng pagtitipon.

Sa panayam, sinabi ni Whipps na dapat may karapatan ang maliliit na bansang isla na malayang pumili ng kanilang mga international partners.

Ayon sa kanya, paulit-ulit na nag-aalok ang Beijing ng mga economic incentives upang hikayatin ang Palau na putulin ang diplomatic ties nito sa Taiwan. Gayunpaman, iginiit niyang ang foreign policy decisions ay bahagi ng soberanya ng bawat bansa at hindi dapat dinidiktahan ng malalaking kapangyarihan.

Aniya, “Wala kayong karapatang sabihin sa amin na hindi namin maaaring kilalanin ang Taiwan. Ito ay isang desisyong nakabatay sa soberanya ng aming bansa.”

Matatandaang mula pa noong 1999 ay mayroon nang opisyal na diplomatic relations ang Palau at Taiwan.

Binatikos din ni Whipps ang umano’y mga aktibidad ng mga barkong Tsino sa loob ng Exclusive Economic Zone o EEZ ng Palau nang walang pahintulot.

Ayon sa kanya, nakakuha na ang mga awtoridad ng Palau ng ebidensyang nagpapakita ng paglalagay ng mga kagamitan sa loob ng kanilang territorial waters.

Sinabi pa ni Whipps na ang mga naturang insidente ay nagpapakita ng mas malawak na pagtingin ng China sa maliliit na bansang isla at sa kanilang karapatan sa yamang-dagat.

Ikinuwento rin niya ang naging pag-uusap niya noon sa isang Chinese ambassador na umano’y nagsabi sa kanya na masyadong maliit ang Palau upang magkaroon ng napakalawak na karagatan.

Ayon kay Whipps, hindi niya ito sinang-ayunan at naniniwala siyang mali ang ganitong pananaw.

Dagdag pa niya, ang mga hindi awtorisadong aktibidad sa kanilang karagatan ay hindi lamang lumalabag sa international law kundi nakasasama rin sa sustainable management ng marine resources.

Muling ipinahayag ni Whipps ang suporta ng Palau sa prinsipyo ng isang “Free and Open Indo-Pacific” na nakabatay sa international rules at rule of law.

Kasabay nito, umaasa rin siyang mapapalawak pa ng Japan ang pamumuhunan nito sa Palau sa mga sektor tulad ng turismo, pangingisda, at iba pang industriya.

Ayon kay Whipps, mahalagang magtulungan ang mga bansa upang isulong ang rules-based international order at mas napapanatiling pamamahala ng mga karagatan.

Sinabi rin niyang gagamitin ng Palau ang Island States Ocean Summit upang isulong ang mas matibay na ocean governance, sustainable fisheries management, at mas madaling access sa climate at development financing para sa mga maliliit na bansang isla.