Ayon sa ulat ng media sa South Korea noong Hunyo 10, posibleng palawakin ni Xi Jinping at Kim Jong Un ang kooperasyong militar ng kanilang mga bansa, kasabay ng tumitinding kompetisyon sa pagitan ng China at U.S. sa mga usapin sa Taiwan Strait at rehiyong Indo-Pacific.

Matapos ang pitong taon, muling bumisita si Xi sa North Korea noong Hunyo 8 at 9. Ito rin ang kanyang unang opisyal na paglalakbay sa ibang bansa ngayong taon.

Ayon sa ulat ng Xinhua News Agency, tinalakay nina Xi at Kim ang pagpapalawak ng ugnayan ng dalawang bansa, kabilang ang mas malalim na palitan sa larangan ng diplomasya, law enforcement, at militar.

Iniulat naman ng Yonhap News Agency na ito ang unang pagkakataon mula nang mamuno si Kim na tahasang binanggit ni Xi ang pagpapalakas ng “military exchanges.” Naging kapansin-pansin din ang presensya ng Chinese defense minister sa delegasyon ng China.

Ayon sa mga eksperto, maaaring magbukas ito ng daan para sa mas madalas na pagbisita ng mga mataas na opisyal ng militar, palitan ng mga yunit ng hukbo, at iba pang anyo ng military cooperation sa pagitan ng dalawang bansa.

May ilang analyst din na nagsasabing maaaring magkaroon ng joint military exercises sa hinaharap sa pagitan ng China at North Korea, o kaya naman ay lumahok ang North Korea bilang observer sa mga military drills ng China at Russia.

Ayon sa pagsusuri ng mga eksperto sa seguridad, kung magdudulot ng tensyon o provocation ang North Korea sa Korean Peninsula, mapipilitan ang mga pwersang Amerikano na manatiling nakatutok sa Korea sa halip na mailipat sa ibang potensyal na krisis gaya ng Taiwan Strait.

Sinabi ni Eom Hyo-sik ng Korea Defense and Security Forum na maaaring magsilbi ang North Korea bilang hadlang sa tinatawag na “strategic flexibility” ng U.S. Forces Korea, at sa gayon ay makatulong sa China sa pagbalanse laban sa impluwensiya ng Estados Unidos sa rehiyon.

Sa nilalaman ng pagpupulong na inilabas ng Xinhua, muling ipinahayag ni Kim ang suporta ng North Korea sa “One China Principle” at ang pagsuporta nito sa mga pangunahing interes at polisiya ng Beijing.

Kamakailan lamang ay inilantad din ng North Korea ang plano nito para sa isang bagong uri ng destroyer, bilang bahagi ng pagpapalakas ng kakayahan ng hukbong-dagat nito.

Ayon naman kay Du Jin-ho ng Institute for National Security Strategy, mahalaga sa China ang pagkakaroon ng mga paraan upang kontrahin ang Indo-Pacific strategy ng Estados Unidos.

Aniya, unti-unti ring umuunlad ang North Korea tungo sa kakayahang magsagawa ng mga operasyong militar sa mas malawak na bahagi ng Indo-Pacific. Ang patuloy nitong pagsuporta sa One China Principle ay maaaring magpahiwatig na handa itong magbigay ng suporta sa dagat kung kinakailangan.

Gayunman, binigyang-diin ng ulat na walang binanggit ang mga opisyal na media ng North Korea tungkol sa “military exchanges” sa kanilang pag-uulat sa summit nina Xi at Kim.

Dahil dito, may ilang analyst na naniniwalang nananatiling maingat ang Pyongyang sa usapin at wala pang sapat na ebidensya upang sabihing may nakatakda nang konkretong military cooperation sa pagitan ng China at North Korea kaugnay ng isyu sa Taiwan Strait.