"Gusto lang sanang namin matulungan ang mga nakababatang estudyante na makaiwas sa ulan sa pag-commute, pero nagagamit na rin ito ng mga residente ng Taipei."

Paano kapag biglang umulan sa gitna ng biyahe papasok sa paaralan, pero walang dalang payong? Maraming mga commuters ang nararanasan ito, at ito ay isang hamon na madalas dinaranas ni Yu Chengxi noong nasa high school siya. Sa partikular, ang kanyang paaralan na Taipei Municipal Chien Kuo High School sa Taipei ay medyo malayo sa MRT station. "Kapag umuulan, napakalayo ng kailangan kong lakarin sa ulan. Kaya’t pinaplano ko na lang ang aking ruta para madaanan ang pinakamaraming mga bubong o covered na walkway para makaiwas sa ulan." Sa kanyang tingin, hindi ito praktikal, kaya't bigla niyang naisip: "Kung may mga shared mobile power banks at shared bicycles, pwede rin kayang magkaroon ng shared umbrellas (RainGo)?"  Hindi akalain ni Yu Chengxi na makalipas lamang ng ilang panahon, matutupad pala ang kanyang ideya!

"Pakiprotektahan ako sa ulan nang 10 segundo!" – Ideyang nakaagaw ng pansin ng Taipei MRT Company

Nasubukan mo na bang gumamit ng mga "Shared Umbrella (Raingo)" sa mga MRT stations ng Taipei sa biglaang pag-ulan? Ang ideyang ito ay hindi lamang kagandahang-loob ng MRT Company, kundi bunga rin ng pagsisikap at kontribusyon ng mga estudyante ng Taipei Municipal Chien Kuo High School.

Noong 2023, sa panahon na si Yu Chengxi ay nasa ika-tatlong taon ng high school, napag-usapan sa kanilang "Participatory Budgeting" class sa campus ang mga hindi inaasahang pag-ulan tuwing papasok sa eskwela. Nagbigay siya ng ideya para sa isang "Shared Umbrella(Raingo)" na ikinatuwa ng kanyang mga kaklase. Siya at limang iba pang mga estudyante ay nagtulungan para buuin ang proposal na "Pakiprotektahan ako sa ulan nang 10 segundo," na isinumite nila sa gobyerno ng Taipei City bilang mungkahing maglagay ng mga umbrella rental stations upang makatulong sa mga mamamayan sa panahon ng ulan. Ang kanilang proyekto ay nanalo ng pinakamataas na boto sa kanilang klase at naging kinatawan ng Taipei Municipal Chien Kuo High School sa Taipei High School Student Proposal Competition.

Sa kanilang project proposal na "Pakiprotektahan ako sa ulan nang 10 segundo," pinlanong mabuti ng mga estudyante ang mga detalye. Halimbawa, ang unang oras ng pagpapahiram ay libre, at may kasunod na bayad na 10 NTD bawat oras. Sa paggawa ng mga payong, iminungkahi nilang gamitin ang mga recycled PET fibers upang maging environment-friendly. May plano rin silang gamitin ang umbrella stand at ang mga takip nito bilang espasyo para sa mga advertisement o mga pabatid mula sa gobyerno, upang madagdagan ang halaga ng mga Shared Umbrella(Raingo).

Mula sa simpleng problema sa biyahe papuntang paaralan, paano nila napaunlad ang isang masusing proyekto? "Nag-isip kami ng mga posibleng suliranin at sinubukang magbigay ng mga solusyon," sabi ni Yu Chengxi. Sa pamamagitan ng brainstorming, nabuo nila ang iba’t ibang ideya at isinulat ang mga ito sa 12-pahinang proposal mula sa isang simpleng poster na nagawa nila sa klase.

Sa kalaunan, ang "Pakiprotektahan ako sa ulan nang 10 segundo" ay nakakuha ng ikatlong puwesto sa "2023 Taipei Participatory Budgeting Education Course Proposal Competition" mula sa 23 iba pang proyekto ng mga estudyante. Kasama ng iba pang natatanging ideya mula sa mga kabataang Taipei, tulad ng "sidewalk traffic lights" ng mga estudyante ng Zhongshan Girls' High School upang maiwasan ang mga aksidenteng dulot ng mga nakatungong pedestrian, at "eco-friendly tutoring cafes" ng mga estudyante ng Fonghe Experimental High School.

Matapos manalo, napansin ng Taipei MRT Company ang proposal na "Pakiprotektahan ako sa ulan nang 10 segundo." Sa kasalukuyan, ang MRT ay nakipagtulungan sa startup team upang maglunsad ng Shared Umbrella(Raingo) stations na tinawag nilang "Raingo" sa mga istasyon ng MRT. Dahil sa proyekto ng mga estudyante, ang Taipei Municipal Chien Kuo High School ay nagkaroon ng sariling umbrella rental station, na kasalukuyang nag-iisang lokasyon ng Raingo sa isang paaralan sa buong Taiwan.

Pakikipag-usap sa Pangkat ng Raingo: Malaking Pagkakaiba sa Tinatayang Gastos

Ang pinakaimportanteng bahagi at pinakamahirap sa paggawa ng "participatory budgeting" proposal ay ang pagtatantiya ng badyet. Ibinahagi ni Yu Chengxi na noong kanilang panahon, ikinumpara nila ang iba’t ibang impormasyon mula sa internet, tulad ng gastos sa pag-set up ng YouBike system at mga presyo ng paggawa ng mga payong sa merkado. Sa kanilang estima, ang pagbuo ng isang shared umbrella rental system ay mangangailangan ng 100,000 NTD, at ang bawat payong ay magkakahalaga ng 300 NTD. Kasama ang gastos para sa mga umbrella stand, maintenance, at marketing, natantiya nila na aabot sa 3 milyong NTD ang kinakailangang badyet para sa 100 rental stations sa Zhongzheng District ng Taipei. Ngunit nang nag-usap ang mga mag-aaral at ang Raingo team, napagtanto nila na napakakumplikado palang maglagay ng shared umbrella stations sa lungsod. Halimbawa, para gawing magamit ng mga tao ang EasyCard bilang pambayad, kinakailangang muling idisenyo ang mga machine, na magpapalaki ng gastos. Kung maglalagay naman ng mga advertisement sa payong, may isyung "estetika" na dapat isaalang-alang, at magdadagdag din sa gastos ang pagpapalit ng mga takip ng payong. "Malayo sa inaasahan ang mga gastusin!" ani Yu Chengxi. "Ang badyet nila (Raingo) ay ilang milyon, halos sampung beses ng aming estima."

Sumuporta sa Proyekto gamit ang "Aksyon": Lihim na Marka sa Mga Shared Umbrella

Sa panayam ng The Reporter for Youth, si Yu Chengxi, na kasalukuyang ikalawang taong estudyante sa departamento ng Sociology sa National Taiwan University, ay nagbahagi ng kanyang pananaw sa kanilang pagtataya ng gastos noong high school. "Hindi namin alam kung magkano ang kailangan para sa pagbuo ng machine," sabi niya, "mahirap tantiyahin ito lalo na para sa mga estudyante na walang sapat na karanasan sa ganitong aspeto." Ito ang isa sa mga pinakamalaking hamon na naranasan nila sa kanilang proyekto sa participatory budgeting.

Mga Estudyante ng Taipei First Girls' High School: Proyekto para sa Reusable Cups sa Mga Milk Tea Orders

Napansin ng ilang estudyante mula sa Taipei First Girls' High School ang maraming disposable containers na nagmumula sa mga milk tea orders ng mga kaklase nila. Nagmungkahi sila na hikayatin ang mga milk tea stores na gumamit ng mga reusable cups, at magtatag ng isang "cup recycling" system upang mapadali ang pagbabalik at muling paggamit ng mga ito. Ang proyektong ito, na ipinanganak sa isang participatory class, ay kalaunan nakuha ang suporta ng 3,776 na botante sa isang lokal na botohan sa Zhongzheng District, at naging top proposal sa lugar.

Datong High School: Proyekto sa Pagpapalapit ng mga Tao gamit ang Teknolohiya sa Pagbabahagi ng Payong

"Ang mga proyektong ito ay ideya ng mga estudyante. Ang mga ito ay likha ng kanilang sariling pag-iisip, hindi ng mga nakatatanda," ani Chen Hongting, isang guro sa civics sa Dalong High School. Naniniwala siyang ang mga estudyante ang tunay na may-ari ng lungsod at ang kanilang mga ideya ay mas malapit sa pangangailangan ng mamamayan, dahil sila ang pinakamadalas gumamit ng mga pampublikong pasilidad.

Mga Kabataan at Pagsali sa Public Policy: Mga Hamon sa Sistema ng Pagmumungkahi

Para kay Yu Chengxi, hindi naman mas kaunti ang interes ng mga kabataan sa pampublikong usapin, kundi hindi sapat na user-friendly ang mga sistema para sa kanila. Halimbawa, ang mga resident assembly ay karaniwang ginaganap sa weekdays, kaya’t kakaunti ang mga estudyante at empleyadong nakakapunta.

 "Ang mga taong dumadalo ay karaniwang mga kaibigan o mga kaanak na tinawag ng mga lokal na opisyal, kaya’t may limitasyon sa partisipasyon,"

Sabi ni Yu Chengxi. Napansin din ng gobyerno ng Taipei na bumababa ang interes ng mga residente sa participatory budgeting, mula sa 10% na turnout noong simula, bumaba ito sa 6.35% noong 2024.

Mga Suliranin sa Pagsasakatuparan ng Mga Ideya ng Kabataan sa Participatory Budgeting

Ayon kay Professor Lü Chao-hsien ng Social Work Department ng Tunghai University, na gumawa ng pag-aaral sa participatory budgeting para sa mga kabataan, "Ang pampublikong polisiya ay karaniwang binubuo ng mga nakatatanda, kaya walang boses ang kabataan na walang karapatang bumoto." Binanggit niya na ang participatory budgeting ay mahalaga para sa mga kabataang ito na maipahayag ang kanilang mga opinyon. Sinuportahan ito ni Yu Chengxi, at inihayag na may mga pangangailangan ng mga kabataan na hindi naiisip ng mga nakatatanda. "Kung mayroon lamang pondo na magagamit para sa mga kabataan upang gawin ang gusto nila, magkaroon ng boses, at isakatuparan ang kanilang mga ideya, mas makakamit ang tunay na layunin ng mga proyektong ito."