Ayon kay Philippine Coast Guard spokesperson Jay Tarriela sa social media noong ika-18, binangga umano ng China Coast Guard vessel 21585 ang isang barko ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources ng Pilipinas makalipas ang alas-11 ng umaga. Nangyari ang insidente humigit-kumulang 54 nautical miles mula sa Palawan.

Naglabas si Tarriela ng ilang video ng insidente at sinabi na masyadong banayad kung ilalarawan lamang ang ginawa bilang unprofessional o bullying. Ayon sa kanya, “Ang nakikita natin dito ay purong kasamaan.”

Sa isang pahayag noong gabi ng ika-18, kinumpirma ng Department of Foreign Affairs ng Pilipinas na nagkaroon ng “minor collision” sa pagitan ng isang China Coast Guard vessel at ng BRP Datu Magat Salamat ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources. Nagkaroon ng pinsala ang barko ng Pilipinas at nalagay umano sa panganib ang kaligtasan ng mga sibilyang crew nito.

Ayon sa pahayag, nagsasagawa noon ang BRP Datu Magat Salamat ng regular humanitarian mission upang suportahan ang mga Pilipinong mangingisda sa loob ng exclusive economic zone ng Pilipinas nang magsagawa umano ang China Coast Guard ng “illegal, coercive, aggressive at dangerous” na aksyon laban sa barko.

Inakusahan ng Department of Foreign Affairs ang China ng paglabag sa United Nations Convention on the Law of the Sea o UNCLOS, sa 2016 South China Sea arbitration ruling, sa 1972 International Regulations for Preventing Collisions at Sea o COLREGs, at sa 1974 International Convention for the Safety of Life at Sea o SOLAS. Hiniling ng Pilipinas sa China na magpakita ng pagpipigil, igalang ang mga karapatan ng Pilipinas sa loob ng exclusive economic zone nito, at umiwas sa mga hakbang na maaaring lalo pang magpalala ng tensyon sa rehiyon.

Sinabi naman ni Philippine Coast Guard Commandant Ronnie Gil Gavan sa isang budget hearing sa Senado noong ika-18 na walang nasugatan sa insidente, ngunit nasira ang railing sa kanang bahagi ng barko ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources.

Nang tanungin kung anong hakbang ang ginagawa ng Pilipinas bilang tugon sa China, sinabi ni Gavan na patuloy na gumagamit ang pamahalaan ng “information warfare” upang ipakita sa international community ang itinuturing nitong mga paglabag ng China Coast Guard sa mga pinagtatalunang bahagi ng South China Sea.

Samantala, naglabas naman ang Chinese Embassy sa Pilipinas ng video mula sa panig nito. Inakusahan nito ang barko ng Pilipinas ng unprofessional na pagmamaniobra at sadyang pagtawid sa harap ng Chinese vessel, na ayon dito ang naging dahilan ng banggaan. Sinabi ni Chinese Embassy deputy spokesperson Wei Guo na gumagamit umano ang panig ng Pilipinas ng edited videos at media reports upang bumuo ng “anti-China narrative” at palalain ang tensyon.

Nangyari ang banggaan ng mga government vessel dalawang araw matapos iulat ng Taiwanese media na plano ng Taiwan Coast Guard Administration na i-donate sa Pilipinas ang isang retired patrol and rescue vessel.

Kapwa may magkakapatong na territorial at maritime claims sa kabuuan o bahagi ng South China Sea ang Pilipinas, China, Brunei, Malaysia, Vietnam at Taiwan. Sa mga claimant, kabilang ang Pilipinas at China sa may pinakamadalas na tensyon, na nagreresulta sa paulit-ulit na maritime confrontations at insidente.

Humigit-kumulang isang linggo bago ang banggaan, inakusahan din ng Pilipinas ang Chinese military na nagpaputok ng flares patungo sa isang Philippine patrol aircraft malapit sa Mischief Reef at Subi Reef.

Ayon sa Taiwan delegation, sinabi ng organizing committee na ang objection ay batay sa instruction mula sa Olympic Council of Asia o OCA. Dahil dito, na-delay nang humigit-kumulang 90 minutes ang ceremony. Matapos ang patuloy na coordination at negotiation, pinayagan ding makapasok si Lee at nakumpleto ng delegation ang ceremony.

Sinabi ni Lee na ipinaglaban ng Taiwan delegation ang mga karapatan nito batay sa umiiral na procedures at regulations. Binigyang-diin niyang nais ng Taiwan na magkaroon ng mas malawak na participation sa international sports at hindi nito nais na maapektuhan ang naturang participation ng political pressure. Matapos ang negotiations, sinabi niyang nakamit nila ang kanilang layunin at nakadalo sa ceremony.

Ipinaliwanag ni Chen Shih-kuei, vice president ng Chinese Taipei Olympic Committee at deputy head ng delegation, na sinunod nila ang standard procedures na ginagamit sa international multi-sport events at naisumite na nang maaga ang listahan ng participants. Gayunman, pagdating sa venue ay biglang hiniling ng organizers na sumunod sila sa ilang bagong arrangements na itinuturing ng delegation na hindi naaayon sa napagkasunduang procedures at kanilang prinsipyo.

Ayon kay Chen, pinili ng delegation na panindigan ang prinsipyo nito at hiniling sa organizing committee at OCA na sundin ang Olympic spirit at payagan ang Taiwan delegation na lumahok sa lahat ng activities nang pantay at may dignidad. Matapos ang negotiations, tinanggap ng delegation ang final arrangement dahil sa pananaw nito ay naprotektahan nito ang kanilang dignity at interests.

Sinabi naman ng Taiwan’s Ministry of Sports na pumunta si Lee sa athletes’ village upang suportahan ang Taiwanese athletes at coaches at wala siyang ibang layunin. Hiniling ng ministry na dahil nakumpirma na ang kanyang access authorization, dapat sundin ang established procedures sa mga susunod na pagkakataon at tiyaking makakapasok at makakalabas nang normal ang authorized delegation members. Hinikayat din ni Lee ang publiko na ibalik ang focus sa Asian Games at suportahan ang performances ng Taiwan’s athletes.

Sinabi ni Oilouch na malaking karangalan para sa Palau na maging isa sa founding member countries ng WADM. Layunin ng alliance na pagsama-samahin ang iba’t ibang bansa upang palakasin ang cooperation, mutual assistance at preparedness sa pagharap sa natural disasters.

Ayon kay Oilouch, mahalaga ang ganitong cooperation dahil parehong nakakaranas ang Palau at Taiwan ng iba’t ibang disaster risks, kabilang ang typhoons, tsunamis at droughts. Kasalukuyan aniyang nakakaranas ng drought ang Palau, at posibleng lumala ito sa mga susunod na buwan at magpatuloy hanggang bandang Abril ng susunod na taon.

Umaasa ang Palau vice president na magagamit ang pagbisita upang makipagpalitan ng information at disaster-management experience sa Taiwan at iba pang partners. Nais din nilang palawakin ang cooperation sa personnel training, disaster drills at resource sharing upang mas maging handa sa emergency situations.

Pinasalamatan ni Oilouch ang Taiwan government sa pag-organisa ng WADM launching ceremony at mga susunod na meetings. Nagpasalamat din siya sa ibang member countries at partner organizations na makikilahok sa mga aktibidad ng alliance.

Binigyang-diin ni Oilouch na sa bawat pagbisita niya sa Taiwan ay lalo pang napapalalim ang matibay na friendship ng Palau at Taiwan. Sa ngalan ng Palau government at delegation, muli siyang nagpahayag ng pasasalamat sa Taiwan sa pagtatatag at pagho-host ng bagong international disaster-management cooperation mechanism.