สถาบันระหว่างประเทศเพื่อประชาธิปไตยและความช่วยเหลือด้านการเลือกตั้ง (International IDEA) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างรัฐบาลที่มีสำนักงานใหญ่ในกรุงสตอกโฮล์ม ประเทศสวีเดน เผยแพร่รายงาน “สถานะประชาธิปไตยโลกปี 2026” (Global State of Democracy 2026) เมื่อวันที่ 15 กันยายน โดยประเมินสถานการณ์ประชาธิปไตยในหลายด้าน อาทิ ความเป็นอิสระของกระบวนการยุติธรรม ความน่าเชื่อถือของการเลือกตั้ง เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม

     รายงานระบุว่า ระหว่างปี 2020–2025 ประมาณ 57% ของประเทศที่อยู่ในขอบเขตการสำรวจ เผชิญภาวะถดถอยในตัวชี้วัดด้านประชาธิปไตยอย่างน้อย 1 ด้าน สำหรับไต้หวัน ในปี 2025 อยู่ในอันดับที่ 7 ของโลกด้าน “การมีส่วนร่วมของพลเมือง” โดยอยู่ในอันดับเดียวกับฟินแลนด์ และเป็นอันดับเดียวกับปีที่ผ่านมา

     ในด้าน “ประสิทธิผลการกำกับดูแลของรัฐสภา” มีเพียง 13 ประเทศทั่วโลกที่มีผลการประเมินดีขึ้น โดยในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ได้แก่ ไต้หวัน ฟิจิ ปาปัวนิวกินี ทาจิกิสถาน และไทย อย่างไรก็ตาม ในด้าน “ความเป็นอิสระของศาล” ไต้หวัน อาร์เจนตินา เบลเยียม อินเดีย ไนจีเรีย และสหรัฐฯ ต่างมีผลการประเมินลดลงในปี 2025 โดยไต้หวันและสหรัฐฯ ขยับจากกลุ่มที่มีผลการประเมินอยู่ในระดับสูง ลงมาอยู่ในกลุ่มระดับปานกลาง

     นอกจากนี้ รายงานยังให้ความสำคัญเป็นพิเศษต่อความมั่นคงในภูมิภาคและผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ โดยระบุว่า ในปี 2025 หลายพื้นที่เกิดสถานการณ์ตึงเครียดและความขัดแย้งตามแนวชายแดนอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นชายแดนอินเดียกับปากีสถาน กัมพูชากับไทย รวมถึงบริเวณช่องแคบไต้หวัน โดยแรงกดดันด้านเสถียรภาพของภูมิภาคและความมั่นคงของชาติ อาจกลายเป็นความเสี่ยงต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยในประเทศต่าง ๆ ซึ่งจะกลายเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องติดตามใกล้ชิดในอนาคต