FamilyMart ร่วมมือกับ picupi เปลี่ยนขวดนมรีไซเคิลให้กลายเป็นน้ำยาทำความสะอาดรักษ์โลก! ปกป้องลูกน้อย และปกป้องโลกไปพร้อมกัน

น้ำยาทำความสะอาดรุ่นใหม่ที่วางจำหน่ายใน FamilyMart สะท้อน “เรื่องราวของอดีตและปัจจุบัน” อย่างชัดเจน โดยขวดนมใช้แล้ว ส่วนผสมกันเสียผลิตจากสารธรรมชาติมาจากขยะเปลือกหอย เศษวัสดุเหล่านี้ถูกนำกลับมาสร้างคุณค่าใหม่ ผ่านความร่วมมือของ picupi (挑品), บริษัท Da Fon(大豐環保) และ Living Fountain Plastic(集泉塑膠) จนพัฒนาเป็นทั้งวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์รีไซเคิล 100% ได้สำเร็จ ก่อให้เกิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนที่เชื่อมโยงตั้งแต่ต้นทางการผลิต ช่องทางจำหน่าย ไปจนกลับสู่มือผู้บริโภคอีกครั้ง

        ทั้งนี้ ที่ฟาร์มเลี้ยงหอยกาบน้ำจืดในเมืองฮัวเหลียน ซึ่งเป็นแหล่งผลิตสารสกัดหอยกาบชั้นนำของไต้หวัน หลังการสกัดเนื้อหอย จะเหลือเปลือกหอยจำนวนหลายพันตันต่อปี จากเดิมที่เคยถูกมองว่าเป็นของเสีย วันนี้กลับถูกนำมาใช้ใหม่ กลายเป็นอีกตัวอย่างของการขับเคลื่อนแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างเป็นรูปธรรม  

บริษัท picupi มองเห็นศักยภาพใหม่ของเปลือกหอย โดยมีการรวบรวมเปลือกหอยปีละราว 3,000 ตัน แล้วนำไปเผาที่อุณหภูมิสูงกว่า 1,000 องศาเซลเซียส ผ่านการวิจัยนานกว่า 10 ปี จนได้สารสิทธิบัตรชื่อ “แคลเซียมจากเปลือกหอย” ที่มีคุณสมบัติยับยั้งเชื้อโรคได้ถึง 99% ใช้แทนสารกันเสียเคมีแบบดั้งเดิม ทำให้ขยะที่เคยถูกมองข้าม กลายเป็นวัตถุดิบธรรมชาติที่มีมูลค่าสูง

หวงเหวินเหลียง(黄文良) ผู้ร่วมก่อตั้งและซีอีโอของ picupi บอกว่า เหตุผลที่เลือกใช้เปลือกหอยกาบน้ำจืดเมืองฮัวเหลียน เพราะฟาร์มมีการต้มและจัดการพื้นที่อย่างเป็นระบบ อีกทั้งมีการกำจัดเศษเนื้อหอยอย่างเหมาะสม ทำให้เปลือกหอยสะอาดและแทบไม่มีกลิ่น จึงผ่านมาตรฐานของแบรนด์

ในทางกลับกัน เปลือกหอยนางรมจากชายฝั่งตะวันตกของไต้หวันไม่มีการจัดการเป็นระบบ สภาพแวดล้อมซับซ้อน ทำให้รีไซเคิลได้ยาก จึงเลือกใช้เฉพาะเปลือกหอยที่สะอาดและมีองค์ประกอบเรียบง่าย

ทางบริษัท picupi  เริ่มต้นจากความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยมหาสมุทรศาสตร์แห่งชาติไต้หวัน(National Taiwan Ocean University) ใช้เวลากว่า 10 ปีในการวิจัยเพื่อเปลี่ยนเปลือกหอยกาบน้ำจืดให้เป็นผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ เขายอมรับว่าเส้นทางนี้เต็มไปด้วยความยากลำบาก ในแต่ละปีเคยคิดจะล้มเลิก แต่ได้รับแรงสนับสนุนจากรายได้ของสายผลิตภัณฑ์อื่น รวมถึงพันธมิตรทั้งซัพพลายเออร์ต้นน้ำและช่องทางจำหน่ายที่เริ่มเข้าร่วมในช่วงหลัง จนสามารถ “พลิกวิกฤตเป็นโอกาส” และเดินหน้าต่อได้สำเร็จ

นอกจากการใช้เปลือกหอยแทนสารกันเสียแบบดั้งเดิมแล้ว picupi ยังร่วมมือกับบริษัทรีไซเคิลไต้หวัน “ต้าโฝงสิ่งแวดล้อม”(大豐環保) และผู้ผลิตพลาสติก “จี๋ฉวนพลาสติก”(集泉塑膠) พัฒนา “ขวดบรรจุภัณฑ์จากพลาสติกรีไซเคิล 100%” เพื่อนำมาใช้กับผลิตภัณฑ์น้ำยาทำความสะอาด โดยในปี 2022 ได้เปิดตัวน้ำยาซักผ้าระบบหมุนเวียนตัวแรกของไต้หวัน ซึ่งตั้งแต่กระบวนการผลิตจนถึงบรรจุภัณฑ์เป็นระบบ “ไร้ของเสีย (zero waste)” สามารถลดการปล่อยคาร์บอนได้ประมาณ 780 ตันต่อปี และลดการปล่อยคาร์บอนได้ถึง 72% เมื่อเทียบกับการใช้วัสดุใหม่

หร่วนฉางซิน(阮常新)รองผู้จัดการทั่วไปของบริษัทต้าโฝงสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า “การรีไซเคิลไม่มีจุดสิ้นสุด แต่มันควรเป็นจุดเริ่มต้นใหม่ของวัสดุอีกประเภทหนึ่ง”

สำหรับเหตุผลที่เลือก “ขวดนม” มาเป็นวัตถุดิบ เพราะเป็นพลาสติกชนิด HDPE ซึ่งมีแหล่งกำเนิดชัดเจน วัสดุมีความเสถียร และมีสีค่อนข้างเรียบง่าย เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับการนำมาผลิตเป็นวัสดุรีไซเคิลคุณภาพสูง แต่อย่างไรก็ตาม การผลิตพลาสติกรีไซเคิลหลังการใช้งานของผู้บริโภค (PCR: Post-Consumer Recycled Plastic) ให้ได้ 100% มีความท้าทายสำคัญอยู่ที่ “การควบคุมกลิ่น” และ “ความเสถียรของวัสดุ”

หร่วนฉางซิน(阮常新) อธิบายว่า บริษัทต้าโฝงใช้เทคโนโลยีการล้างและการทำเม็ดพลาสติก (pelletizing) เพื่อลดกลิ่นไม่พึงประสงค์อย่างมาก พร้อมทั้งผสานระบบติดตามข้อมูลดิจิทัล เพื่อให้มั่นใจว่าคุณภาพของวัสดุรีไซเคิลมีความสม่ำเสมอและเชื่อถือได้

นอกจากนี้ ประธานบริษัท “จี๋ฉวนพลาสติก” จันจิ่งจง(詹景忠) ยังระบุว่า เมื่อสัดส่วนของวัสดุรีไซเคิลเพิ่มสูงขึ้น ขวดบรรจุภัณฑ์จะมีแนวโน้มเปราะหรือรั่วได้ง่ายขึ้นจาก “การเสื่อมสภาพด้วยความร้อน (thermal degradation)” แต่บริษัทสามารถฝ่าข้อจำกัดทางเทคโนโลยีได้ โดยใช้เทคโนโลยีควบคุมอุณหภูมิและการออกแบบโครงสร้างแม่พิมพ์ จนสามารถแก้ปัญหาความเหนียวไม่เพียงพอของวัสดุรีไซเคิล 100% ได้สำเร็จ

จางเลี่ยงหลิง(張倞菱) ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานด้านความยั่งยืนของ picupi กล่าวว่า ในอดีตการรีไซเคิลเป็นกระบวนการแบบทางเดียว แต่เหตุผลสำคัญที่ร่วมมือกับแฟมิลี่มาร์ท คือการสร้าง “ระบบหมุนเวียนแบบปิด (closed-loop)” ซึ่งหมายถึง “แหล่งรีไซเคิลและจุดบริโภคอยู่ในเครือข่ายเดียวกัน”

ผู้บริโภคที่ซื้อกาแฟในแฟมิลี่มาร์ทจะทิ้งขวดนมที่ใช้แล้วไว้ในร้าน จากนั้นขวดเหล่านี้จะถูกส่งไปให้บริษัทต้าโฝงสิ่งแวดล้อมทำการล้างและแปรรูป กลายเป็นวัตถุดิบพลาสติกรีไซเคิล 100% (PCR) จนถึงสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ปีนี้ ปริมาณที่รีไซเคิลรวมแล้วกว่า 1,350 ตัน จากนั้น บริษัทจี๋ฉวนพลาสติก จะนำวัสดุรีไซเคิลไปผลิตเป็นขวดใหม่ แล้วส่งให้ picupi บรรจุน้ำยาทำความสะอาด และนำกลับไปวางจำหน่ายในสาขาแฟมิลี่มาร์ทอีกครั้ง กลายเป็นวงจรปิดแบบ “เริ่มจากร้านค้า และกลับสู่ร้านค้า” อย่างสมบูรณ์

อย่างไรก็ตาม ในระยะสั้น กระบวนการรีไซเคิล ตั้งแต่การเก็บรวบรวม คัดแยก ไปจนถึงการผลิตใหม่ ทำให้วัสดุหมุนเวียนมีต้นทุนสูงกว่าวัตถุดิบทั่วไปประมาณ 2 เท่า แต่หากมีการขยายขนาดการผลิต และร่วมมือกับซัพพลายเชนและช่องทางจำหน่ายอย่างแฟมิลี่มาร์ท จะช่วยลดต้นทุนลงได้ และทำให้ราคาจับต้องได้มากขึ้น