เมื่อถึงฤดูร้อน อากาศที่ร้อนอบอ้าวทำให้เหงื่อไคลย้อย และหลายคนจะรู้สึกว่ากลิ่นตัวแรงขึ้น แม้อาบน้ำทุกวันและเปลี่ยนเสื้อผ้าสม่ำเสมอ โดยเฉพาะบริเวณรักแร้ หลัง หนังศีรษะ หรือแม้แต่จุดซ่อนเร้น จนบางครั้งรู้สึกกังวลเมื่อต้องอยู่ในที่สาธารณะ เช่น รถไฟฟ้าหรือลิฟต์

 แพทย์แผนจีนเปิดเผยว่า การมีกลิ่นตัวแรงขึ้น บางครั้งไม่ได้เกิดจากการทำความสะอาดร่างกายไม่ดีเสมอไป อาจเป็นสัญญาณว่า ระบบเผาผลาญของร่างกายและภาวะ “ร้อนชื้น” (濕熱) กำลังเสียสมดุล โดยอากาศร้อนและชื้นในช่วงฤดูร้อนส่งผลให้ร่างกายสะสม “ความร้อนและความชื้น” ได้ง่าย เมื่อรวมกับการนอนดึก ความเครียด และการรับประทานอาหารรสจัด จะยิ่งเพิ่มภาระต่อระบบเผาผลาญ ทำให้เหงื่อและไขมันถูกขับออกมามากขึ้น ส่งผลให้กลิ่นตัวเด่นชัดกว่าเดิม ซึ่งนอกจากจะทำให้มีกลิ่นตัวแรงขึ้นแล้ว ยังก่อให้เกิดสิว ปากขม ปากแห้ง อ่อนล้า อุจจาระเหนียวหนืด ถ่ายไม่คล่องหรือแห้งแข็ง ปัสสาวะน้อยและมีสีเหลืองเข้ม ลิ้นค่อนข้างแดง มีฝ้าเหลืองเหนียว  หงุดหงิด กระวนกระวาย ใจร้อน ง่ายต่อการเกิดแผลหนอง ดีซ่าน ปัสสาวะแสบขัดร้อน  ในเพศชายบริเวณถุงอัณฑะจะอับชื้น และในเพศหญิงตกขาวจะมีปริมาณมากขึ้น

แพทย์หญิงคังหานชิง แพทย์แผนจีนประจำคลินิกอี๋หมิงถัง ระบุว่า การนอนดึก ความเครียด รวมถึงการรับประทานอาหารหวานจัด มันจัด หรือรสจัด ล้วนเพิ่มภาระให้ร่างกาย ทำให้มีการหลั่งเหงื่อและไขมันมากขึ้น จนเกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ นอกจากนี้อาหารและพฤติกรรมการใช้ชีวิตบางอย่างก็อาจทำให้กลิ่นตัวแรงขึ้น โดยฤดูร้อนเป็นช่วงที่ร่างกายขับเหงื่อมากที่สุด การมีเหงื่อเป็นเรื่องปกติ แต่หากกลิ่นเหงื่อแรงผิดปกติ หรือมีอาการร่วม เช่น มีกลิ่นปากแรง ผิวมันมากขึ้น เป็นสิวง่าย อ่อนเพลีย และไม่มีแรง ควรกลับมาทบทวนพฤติกรรมการใช้ชีวิตของตนเอง

หลายคนชอบดื่มเครื่องดื่มเย็น ชานมไข่มุก หรือเครื่องดื่มหวาน ๆ เพื่อคลายร้อน และรับประทานอาหารทอด ปิ้งย่าง หรือหม้อไฟรสจัดในตอนเย็น หากทำเป็นประจำ ร่วมกับการนอนดึกและพักผ่อนไม่เพียงพอ อาจส่งผลเสียต่อระบบเผาผลาญของร่างกายได้ โดยเฉพาะอาหารที่มีน้ำตาลสูง ไขมันสูง รสเผ็ดจัดหรือมีเครื่องเทศมาก อาจทำให้กลิ่นเหงื่อเข้มข้นขึ้น

เหงื่อไม่มาก แต่ทำไมกลิ่นตัวแรง?

บางคนไม่ได้เหงื่อออกมากนัก แต่เมื่อเหงื่อออกแล้วกลับมีกลิ่นทันที สาเหตุอาจมาจากการอยู่ในสภาพอากาศร้อนอบอ้าวเป็นเวลานาน หรือสวมเสื้อผ้าที่ไม่ระบายอากาศ ในไต้หวันช่วงหน้าร้อนมีความชื้นสูง หากออกกำลังกายหรือทำงานกลางแจ้งแล้วไม่รีบเปลี่ยนเสื้อผ้า เหงื่อและไขมันจะทำปฏิกิริยากับแบคทีเรียบนผิวหนัง จนเกิดกลิ่นตัวได้ง่าย นอกจากกลิ่นรักแร้แล้ว ปัญหาที่พบได้บ่อยในฤดูร้อนยังรวมถึงกลิ่นหนังศีรษะ กลิ่นเท้า กลิ่นอับบริเวณจุดซ่อนเร้น ผู้หญิงบางคนอาจมีตกขาวเพิ่มขึ้นและมีกลิ่นอับง่ายขึ้น ส่วนผู้ชายมักพบปัญหาหนังศีรษะมันและกลิ่นเหงื่อบริเวณหลังเด่นชัดขึ้น

5 วิธีลดกลิ่นตัวและขับความร้อน-ความชื้นในร่างกาย

1. ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ

หลายคนคิดว่าดื่มเครื่องดื่มต่าง ๆ ก็เท่ากับการดื่มน้ำ แต่เครื่องดื่มหวานอาจเพิ่มภาระให้ร่างกายได้ ควรเน้นดื่มน้ำเปล่าเป็นหลัก เพื่อช่วยระบบเผาผลาญทำงานได้ดีขึ้น

2. รับประทานอาหารรสอ่อนและสมดุล

เพิ่มผัก ผลไม้ และอาหารจำพวกแตงต่าง ๆ ลดอาหารเค็มจัด มันจัด เผ็ดจัด และหลีกเลี่ยงการกินมื้อดึกเป็นประจำ

3. นอนหลับให้เป็นเวลา

การนอนดึกไม่เพียงทำให้เหนื่อยล้า แต่ยังส่งผลต่อการทำงานของร่างกาย หลายคนสังเกตได้ว่าหลังจากนอนน้อยหลายวัน กลิ่นเหงื่อ กลิ่นปาก และความมันของผิวจะเพิ่มขึ้น

4. เช็ดตัวและเปลี่ยนเสื้อผ้าหลังเหงื่อออก

โดยเฉพาะผู้ที่ออกกำลังกายหรือทำงานกลางแจ้ง ควรเลือกเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี และเปลี่ยนเสื้อผ้าเมื่อเปียกเหงื่อ

5. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

การออกกำลังกายช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตและระบบเผาผลาญ หลายคนพบว่าเมื่อปรับพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมแล้ว กลิ่นตัว ความอ่อนเพลีย และสภาพผิวก็ดีขึ้นตามไปด้วย

เมื่อไรควรพบแพทย์?

กลิ่นตัวที่แรงขึ้นในช่วงหน้าร้อนเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยและไม่จำเป็นต้องรู้สึกอับอาย แทนที่จะพึ่งน้ำหอมหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายเพียงอย่างเดียว ลองสำรวจดูว่าช่วงนี้พักผ่อนน้อยเกินไป นอนดึก หรือรับประทานอาหารรสจัดมากเกินไปหรือไม่ เพราะหลายครั้งกลิ่นที่ร่างกายส่งออกมา อาจเป็นสัญญาณเตือนว่า ถึงเวลาที่ต้องดูแลสุขภาพและพักผ่อนให้เพียงพอแล้ว

แพทย์เตือนว่า หากกลิ่นตัวแรงขึ้นอย่างผิดปกติ และมีอาการร่วม เช่น อ่อนเพลียมากผิดปกติ น้ำหนักเปลี่ยนแปลงโดยไม่ทราบสาเหตุ ปากแห้งตลอดเวลา เหงื่อออกกลางคืน อาการไม่ดีขึ้นเป็นเวลานาน ควรเข้ารับการตรวจเพิ่มเติม เพราะบางครั้งการเปลี่ยนแปลงของกลิ่นตัวอาจสะท้อนถึงปัญหาสุขภาพหรือความผิดปกติของระบบเผาผลาญได้ 

ที่มาข้อมูล : edh.tw