โคมไฟโมเสกตุรกีเปรียบดั่ง "ความเป็นนิรันดร์" ที่ถ่ายทอดความทรงจำผ่านเศษแก้วและลูกปัดหลากสีสัน ในปี 2019 Halil Cizmeci ชาวตุรกีที่อาศัยในไต้หวันมากว่าทศวรรษ ได้ก่อตั้งเวิร์กช็อปในเขตต้าอันของกรุงไทเป เพื่อนำศิลปะเก่าแก่นับพันปีมาสู่สังคมยุคใหม่ ผ่านแนวคิด "การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์" เพื่อให้ผู้คนได้พักจากความเครียดและซึมซับวัฒนธรรมตุรกีอย่างใกล้ชิด

ศิลปะโมเสกมีพัฒนาการมาตั้งแต่ยุคจักรวรรดิออตโตมัน จากเดิมที่ใช้หินตัดแต่งเป็นภาพบุคคลและศาสนา ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนสู่ลวดลายเรขาคณิตและพืชพรรณตามอิทธิพลอิสลาม จนกลายเป็นโคมไฟกระจกสีอันวิจิตรในปัจจุบัน โดยกระจกแต่ละรูปทรงล้วนแฝงปรัชญา:

• สามเหลี่ยม: อดีต ปัจจุบัน และอนาคต
• สี่เหลี่ยมจัตุรัส: ทิศทั้งสี่ (ตะวันออก ใต้ ตะวันตก เหนือ)
• สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน: การเชื่อมโยงและหมุนเวียนของกาลเวลา

กระบวนการทำโคมไฟเริ่มต้นจากการออกแบบลวดลาย เช่น ลายดาวที่สื่อถึงการปกป้องคุ้มครอง ก่อนจะนำกระจกสีมาติดบนฐานโคม ขั้นตอนที่ต้องใช้ความอดทนและสมาธิสูงสุดคือการหยอดลูกปัดเม็ดเล็กในช่องว่าง ซึ่งต้องอาศัยความประณีตอย่างมาก ก่อนปิดท้ายด้วยการลงปูนปลาสเตอร์โดย Halil Cizmeci เพื่อยึดทุกชิ้นส่วนให้มั่นคง

แม้จะเป็นกิจกรรมที่ต้องใช้เวลา 3–4 ชั่วโมง แต่ผลลัพธ์ที่ได้คือโคมไฟที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ไม่ว่าจะเป็นทรงดั้งเดิม โคมอาละดิน หรือเชิงเทียน ซึ่งสะท้อนถึงความมุ่งมั่นของ Halil ที่ต้องการส่งต่อมรดกทางภูมิปัญญาอันทรงคุณค่านี้ให้คงอยู่ต่อไป

เจี๋ยนเจี่ยน (簡簡) ผู้จัดการสตูดิโอและ Halil Cizmeci เชื่อว่าหัวใจสำคัญของการทำโคมไฟโมเสกไม่ใช่ความสมบูรณ์แบบ แต่อยู่ที่ความสนุกและการเยียวยาจิตใจ สตูดิโอจึงเน้นแนวคิด “สร้างสรรค์ตามใจ” เพื่อให้ผู้ร่วมกิจกรรมผ่อนคลายจากความเครียด โดยมีทีมงานคอยให้กำลังใจให้ทุกคนภูมิใจในผลงานของตนเอง เพราะ “ผลงานที่ดีที่สุด คือผลงานที่สร้างขึ้นด้วยความสุข”

จากไอเดียที่ต้องการเผยแพร่วัฒนธรรมตุรกีผ่านการลงมือทำ Halil ได้เปลี่ยนจากเวิร์กช็อปสัญจรมาเป็นสตูดิโอถาวร และแม้จะเผชิญวิกฤตโควิด-19 เขาก็ปรับตัวด้วยการส่งชุด DIY และจัดเวิร์กช็อปออนไลน์จนได้รับความนิยม จนปัจจุบันขยายสาขาไปแล้วเกือบ 10 ประเทศทั่วโลก รวมถึงการร่วมมือกับเพื่อนมหาวิทยาลัยขยายกิจกรรมไปสู่การเพ้นต์จานและการชงกาแฟตุรกี เพื่อถ่ายทอดกลิ่นอายวัฒนธรรมให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

ในอนาคต Halil มุ่งหวังที่จะนำโคมไฟโมเสกไปผสานกับวัฒนธรรมอื่น ๆ ผ่านการทำงานร่วมกับแบรนด์ต่าง ๆ (Collaboration) และรุกเข้าสู่ภาคการศึกษา เพื่อให้งานศิลปะอันเรียบง่ายนี้เป็นเครื่องมือช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและเติมเต็มความสุขทางใจให้กับผู้คนในสังคมอย่างกว้างขวาง โดยเขายังคงมุ่งมั่นให้เวิร์กช็อปเป็นพื้นที่ปลอดภัย ที่ทุกคนสามารถวางความกดดันและสัมผัสความสุขจากการสร้างสรรค์ได้อย่างอิสระ