สโมสรผู้ฟังสัปดาห์นี้เริ่มกันที่ประเด็นวิกฤตน้ำมันประกอบอาหารในไต้หวันที่ลุกลามจากถั่วเหลืองสู่น้ำมันเมล็ดชา จนมวลชนบุกทำเนียบฯ จี้รัฐบาลรับผิดชอบ ขณะที่แอปพลิเคชั่นเปิดฟีเจอร์ช่วยสแกนความเสี่ยง

     วิกฤตการณ์ความปลอดภัยด้านอาหารของไต้หวันยังคงทวีความรุนแรงและขยายวงกว้างอย่างต่อเนื่อง เริ่มต้นจากกรณีน้ำมันถั่วเหลืองของบริษัทจงเหลียน (Central Union Oil) ปนเปื้อนสารก่อมะเร็งเบนโซเอไพรีนเกินมาตรฐานสูงถึง 4 เท่า กระทบผู้ประกอบการ ร้านค้า และบริษัทยักษ์ใหญ่กว่า 364 ราย ครอบคลุมสินค้ากว่า 400 รายการ ล่าสุดวิกฤตดังกล่าวยังได้ ลุกลามเข้าสู่ตลาด “น้ำมันเมล็ดชา” ซึ่งเป็นน้ำมันพรีเมียมที่ชาวไต้หวันนิยมใช้ประกอบอาหารเพื่อสุขภาพ

     จากการสุ่มตรวจของหน่วยงานสาธารณสุขในหลายพื้นที่ เช่น ไทเป ไถหนาน นิวไทเป และเจียอี้ พบน้ำมันเมล็ดชาหลายยี่ห้อมีสารก่อมะเร็งเบนโซเอไพรีนเกินค่ามาตรฐานเช่นกัน โดยมีต้นตอเชื่อมโยงไปถึงโรงงานสกัดน้ำมันในพื้นที่เมืองเจียอี้อย่าง “โรงงานน้ำมันหยวนชุน” (Yuan Chuen Oil Mill) รวมถึงบริษัท Dynas International ที่ถูกเทศบาลกรุงไทเปสั่งปรับสูงถึง 3 ล้านดอลลาร์ไต้หวัน จากกรณีแอบอ้างว่าใช้วัตถุดิบเมล็ดชาคุณภาพสูงจากอาลีซาน แต่แท้จริงแล้วกลับแอบนำเข้าเมล็ดชาจากจีนมาผสม คาดว่าสารพิษอาจเกิดจากกระบวนการคั่วอบวัตถุดิบด้วยอุณหภูมิสูงเกินไปก่อนนำมาสกัด ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ต้องสั่งสั่งระงับสายการผลิตและเรียกคืนสินค้าล็อตใหญ่เพิ่มเติมทันที 

     ความล้มเหลวในการควบคุมและป้องกันการแพร่กระจายของน้ำมันพิษที่ยืดเยื้อมากว่าหนึ่งเดือน ได้จุดชนวนความไม่พอใจให้กับประชาชนอย่างหนัก พรรคก๊กมินตั๋ง (KMT) จึงได้นัดชุมนุมใหญ่ภายใต้สโลแกน “ฉันเป็นคน ฉันต่อต้านสารพิษ” ณ ถนนเคตากาลาน หน้าทำเนียบประธานาธิบดี นำโดย นายเจี่ยงว่านอัน ผู้ว่าการกรุงไทเป และ นางลู่ซิ่วเยี่ยน ผู้ว่าการนครไทจง ที่ขึ้นปราศรัยโจมตีรัฐบาลพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP) ที่ล้มเหลวในการปกป้องสุขภาพประชาชน ขณะที่นางเจิ้งลี่เหวิน หัวหน้าพรรคก๊กมินตั๋ง ก็ได้เรียกร้องให้ประธานาธิบดีไล่ชิงเต๋อออกมาเผชิญหน้ากับปัญหา และนายกรัฐมนตรีจั๋วหรงไท่ต้องลาออก ด้านหานกั๋วอวี๋ ประธานสภานิติบัญญัติไต้หวัน ยืนยันว่าสภาฯ จะเร่งผลักดันการแก้ไขกฎหมายความปลอดภัยอาหารโดยทันที

    ขณะที่ทำเนียบประธานาธิบดีและสภาบริหารไต้หวันออกมาระบุว่า เคารพสิทธิในการแสดงออกตามกฎหมายของประชาชน พร้อมเน้นย้ำว่ารัฐบาลกลางได้สั่งอายัดสินค้า ตรวจสอบเส้นทางวัตถุดิบ และเสนอร่างแก้ไขกฎหมายไปแล้ว จึงหวังให้ผู้ว่าฯ นครและเมืองต่างๆ จะเร่งกลับเข้าสู่ตำแหน่งหน้าที่เพื่อร่วมมือกันแก้ปัญหาอย่างตรงจุด 

     ท่ามกลางความวิตกกังวลที่เพิ่มสูงขึ้นเมื่อน้ำมันพืชหลากชนิดเริ่มไม่ปลอดภัย เทคโนโลยีจึงกลายมาเป็นที่พึ่งสำคัญของคนเมือง แอปพลิเคชันจัดการใบเสร็จอิเล็กทรอนิกส์ยอดฮิตอย่าง “發票載具” (Invoice Carrier) ที่มีผู้ใช้นับล้านคน ได้เปิดตัวฟีเจอร์ “สแกนความปลอดภัยอาหาร” ซึ่งกลายเป็นกระแสไวรัลทันทีบนโซเชียลมีเดียอย่าง Threads โดยระบบจะประมวลผลประวัติการซื้อสินค้าย้อนหลังผ่านใบเสร็จอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ใช้ เทียบกับฐานข้อมูลสินค้าเสี่ยงน้ำมันปนเปื้อนของรัฐบาลโดยอัตโนมัติ เพื่อคำนวณ “ดัชนีความเสี่ยงด้านอาหาร” หากพบประวัติการซื้อสินค้ากลุ่มเสี่ยงปริมาณมาก หน้าจอจะเตือนภัยเป็นสีแดงเข้ม เพื่อให้ประชาชนรู้เท่าทันและส่งตรวจสุขภาพหรือขอเปลี่ยนคืนสินค้าได้อย่างทันท่วงที

     อย่างไรก็ตาม สำนักงานอาหารและยาไต้หวัน ย้ำว่าผู้บริโภคที่ซื้อน้ำมันประกอบอาหาร ทั้งน้ำมันถั่วเหลืองและน้ำมันเมล็ดชา สามารถตรวจสอบรายชื่อสินค้าที่มีปัญหาอัปเดตแบบวันต่อวันได้ทางเว็บไซต์ทางการ และสามารถนำหลักฐานการซื้อไปติดต่อขอคืนเงินได้ตามช่องทางจำหน่าย หรือโทรสายด่วนคุ้มครองผู้บริโภค 1950

     ประเด็นต่อมาเป็นผลการจัดอันดับด้านการศึกษาของ Quacquarelli Symonds (QS) สถาบันจัดอันดับการศึกษาระดับอุดมศึกษาชื่อดังจากสหราชอาณาจักร เกี่ยวกับเมืองน่าเรียนต่อที่สุดในโลกประจำปี ค.ศ. 2027 โดยภาพรวมกรุงไทเปของไต้หวันยังคงรักษาศักยภาพได้อย่างแข็งแกร่งด้วยการคว้าอันดับที่ 14 ของโลก และรั้งอันดับที่ 5 ของเอเชียเอาไว้ได้ต่อเนื่อง ขณะเดียวกันยังมีอีก 4 เมืองของไต้หวันที่ติดอันดับโลกในครั้งนี้ ได้แก่ เมืองซินจู๋ (อันดับ 74) นครไทจง (อันดับ 126) นครเถาหยวน (อันดับ 131) และนครเกาสง ที่สามารถก้าวเข้ามาติดอันดับที่ 134 ได้เป็นครั้งแรก

     ปัจจัยหลักที่ส่งให้เมืองต่างๆ ของไต้หวันโดดเด่นอย่างมากบนเวทีโลก คือตัวชี้วัดด้าน “ความสามารถในการจ่าย” (Affordability) หรือความคุ้มค่าของค่าใช้จ่ายในการศึกษาและค่าครองชีพ ซึ่งทุกเมืองของไต้หวันสามารถทำคะแนนเกาะกลุ่มอยู่ใน 30 อันดับแรกของโลกได้อย่างน่าประทับใจ อย่างไรก็ตาม QS ได้ชี้ให้เห็นถึงจุดที่ไต้หวันยังต้องเร่งพัฒนา นั่นคือด้าน “กิจกรรมของนายจ้าง” (Employer Activity) แม้บัณฑิตไต้หวันจะมีทักษะความพร้อมในการทำงานสูง แต่การยอมรับและชื่อเสียงในระดับสถาบันจากนายจ้างต่างชาติต่างหาก ที่ยังต้องสร้างการรับรู้ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น

     หากพิจารณาในระดับภูมิภาคเอเชีย เมืองในฝั่งตะวันออกยังคงสร้างผลงานได้อย่างโดดเด่นและทรงอิทธิพลบนเวทีการศึกษาระดับโลกอย่างชัดเจน นอกจากกรุงโซล กรุงโตเกียว และกรุงไทเป แล้ว สิงคโปร์ (อันดับ 11) และปักกิ่ง (อันดับ 12) ก็ทำผลงานได้อย่างยอดเยี่ยมจนสามารถเกาะกลุ่ม Top 15 ของโลกไว้ได้ ขณะที่เมืองอื่นๆ อย่างกัวลาลัมเปอร์, เกียวโต, ฮ่องกง, เซี่ยงไฮ้ และกรุงเทพฯ (อันดับ 44) ต่างก็ติดเข้ามาใน Top 10 ของเอเชีย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเอเชียกำลังกลายเป็นศูนย์กลางการศึกษาที่ทั่วโลกจับตามอง

     ขณะเดียวกัน สถิติความนิยมในการศึกษาต่อยังแสดงให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมของนักเรียนในภูมิภาคอย่างน่าสนใจ โดยเฉพาะกรณีของเกาหลีใต้ที่กลายเป็นจุดหมายปลายทางยอดฮิตของนักศึกษาชาวไต้หวันอย่างก้าวกระโดด จากข้อมูลระบุว่าจำนวนนักศึกษาไต้หวันที่เดินทางไปเรียนต่อในเกาหลีใต้เพิ่มขึ้นจากเพียง 265 คนในปี 2016 พุ่งสูงขึ้นเป็น 2,150 คนในปี 2024 หรือเติบโตมหาศาลถึง 711.3% ตัวเลขนี้ไม่เพียงแต่ตอกย้ำความสำเร็จของกรุงโซลที่คว้าอันดับ 1 เมืองน่าเรียนที่สุดในโลกได้ 2 ปีซ้อนเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงการเติบโตของอิทธิพลด้านการศึกษา วัฒนธรรม และโอกาสทางอาชีพในเกาหลีใต้ที่สามารถดึงดูดคนรุ่นใหม่ในเอเชียได้อย่างต่อเนื่อง

     สำหรับภาพรวมระดับโลก กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ สามารถครองอันดับ 1 เมืองน่าเรียนที่สุดในโลกได้เป็นปีที่ 2 ติดต่อกัน ด้วยความโดดเด่นรอบด้านทั้งคุณภาพการศึกษาและโอกาสในการทำงาน ตามมาด้วยกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ในอันดับ 2 และกรุงลอนดอน ประเทศสหราชอาณาจักร ในอันดับ 3 ซึ่งแม้จะยังรั้งตำแหน่งเมืองอันดับ 1 ของฝั่งยุโรปไว้ได้ แต่กลับหล่นลงมาจากอันดับเดิมเนื่องจากข้อจำกัดด้านค่าครองชีพและราคาที่พักอาศัยที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง