ไต้หวันกำลังก้าวสู่การเป็นแหล่งปลูกทุเรียนที่อยู่เหนือสุดของโลก โดยพื้นที่เพาะปลูกพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ชูจุดเด่นเรื่องความสดและการปล่อยให้สุกคาต้น หอมหวานเป็นเอกลักษณ์ อย่างไรก็ตาม การตั้งอยู่บนเขตจำกัดทางภูมิศาสตร์ทำให้เกษตรกรต้องเผชิญบททดสอบสำคัญ ทั้งภัยจากพายุไต้ฝุ่น ฝนตกหนัก และปัญหาการติดผลไม่สม่ำเสมอ หากต้องการผลักดันให้ทุเรียนกลายเป็นอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพแข่งขันได้จริง ไต้หวันจึงต้องเร่งยกระดับเทคโนโลยีรับมือภัยธรรมชาติและการจัดการสวนอย่างแม่นยำ

           ในมุมมองด้านตลาด ไต้หวันมีความต้องการบริโภคสูงแต่ต้องพึ่งพาการนำเข้าเกือบทั้งหมด ข้อมูลศุลกากรระบุว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไต้หวันนำเข้าทุเรียนสดปีละ 8,000 ถึงกว่า 10,000 ตัน คิดเป็นมูลค่าเกือบ 1,000 ล้านเหรียญไต้หวันต่อปี และเฉพาะช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ปริมาณนำเข้าสะสมก็ทะลุ 10,000 ตันไปเรียบร้อยแล้ว

           ปัจจุบันทุเรียนในตลาดไต้หวันส่วนใหญ่มาจากเวียดนามและไทย แม้ในอดีตไทยจะเป็นผู้ส่งออกหลัก แต่ในช่วงหลังทุเรียนเวียดนามได้อาศัยความได้เปรียบด้านราคาเร่งระบายเข้าสู่ตลาดจนสามารถแซงขึ้นเป็นแหล่งนำเข้ารายใหญ่ที่สุดได้สำเร็จ

           ทุเรียนไต้หวันกับแรงขับเคลื่อนตลาดนำเข้า

• โอกาสปลูกในประเทศ: ภาวะโลกร้อนทำให้พื้นที่ภาคใต้ของไต้หวันเริ่มปลูกทุเรียนได้ ประกอบกับเกษตรกรหันมาหาพืชทางเลือกใหม่เพื่อแก้ปัญหารายได้จากพืชดั้งเดิม (มะม่วง สับปะรด ลิ้นจี่) ที่แข่งขันสูง
• ปัจจัยตลาดต่างประเทศ: การส่งออกของอาเซียนที่เคยพึ่งพาจีนเผชิญปัญหาความต้องการชะลอตัวและมาตรการตรวจสารตกค้างที่เข้มงวดขึ้น ทำให้ทุเรียนส่วนหนึ่งทะลักเข้าสู่ไต้หวัน ส่งผลให้ราคานำเข้าปีนี้ลดลงอย่างมาก
• ความท้าทายด้านความปลอดภัย: ทุเรียนนำเข้าจากอาเซียนมักเน้นต้นทุนต่ำและใช้สารเคมีเข้มข้น จนถูกตรวจพบสารตกค้างและโลหะหนักเกินมาตรฐานหลายครั้งในรอบปีที่ผ่านมา

เว่ยเต๋อชาง(魏德昌) ผู้บุกเบิกการปลูกทุเรียนในไต้หวัน ระบุว่าการทะลักเข้ามาของทุเรียนนำเข้าราคาถูกไม่ได้กระทบเกษตรกรในประเทศ เนื่องจากทุเรียนไต้หวันมีจุดเด่นด้านคุณภาพเหนือกว่าอย่างชัดเจน ทั้งนี้ ทุเรียนนำเข้าต้องเก็บเกี่ยวขณะดิบ (สุกเพียง 70-80%) เพื่อขนส่งทางเรือนานกว่าสองสัปดาห์ ทำให้ขาดสารอาหารจากต้นและรสชาติดด้อยลง ในทางตรงกันข้าม ทุเรียนไต้หวันสามารถปล่อยให้ “สุกบนต้นเต็มที่ 100%” ได้รับสารอาหารสมบูรณ์ ส่งผลให้หอมหวาน เนื้อนุ่ม สดใหม่ และมีคุณภาพเหนือกว่าทุเรียนนำเข้าประมาณ 1.5 เท่า รับประทานได้ภายใน 2-3 วันหลังเก็บเกี่ยว

        ด้านการบริหารจัดการ สวนทุเรียนไต้หวันเน้นความประณีต เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และใช้แรงงานน้อยกว่าพืชชนิดอื่น ศัตรูพืชหลักมีเพียงเพลี้ยหรือแมลงมวน เมื่อผลโตเท่าขนาดอะโวคาโด เกษตรกรจะใช้ “ถุงตาข่ายระบายอากาศ” สวมคลุมเพื่อป้องกันแมลงและรองรับผลร่วงเมื่อสุก ทำให้เก็บเกี่ยวง่าย ไม่ต้องปีนต้น ช่วยสร้างโอกาสและจุดแข็งให้ทุเรียนไต้หวันแข่งขันในตลาดได้อย่างมั่นคง

        พายุไต้ฝุ่นและฝนตกหนักคือความเสี่ยงใหญ่ของทุเรียนไต้หวัน เนื่องจากฤดูเก็บเกี่ยวตรงกับฤดูพายุ หากโครงสร้างต้นไม่แข็งแรงอาจเสียหายหนักจากลมแรง ขณะที่ช่วงออกดอกยังเปราะบางต่อฝนตกหนักจนทำให้ละอองเกสรเสียหายและไม่ติดผล เกษตรกรจึงต้องอาศัยประสบการณ์ควบคุมน้ำและปุ๋ยไนโตรเจนอย่างแม่นยำ เพื่อปรับช่วงเวลาออกดอกให้คลาดเคลื่อนจากฤดูฝน