ไต้หวันมีข้าวโพดหลายสายพันธุ์ แต่ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา “ข้าวโพดข้าวเหนียวหวาน” (甜糯玉米) ได้รับความนิยมมากขึ้น เพราะในฝักเดียวมีทั้งความหวานฉ่ำและเนื้อสัมผัสเหนียวนุ่มหนึบเด้ง ต่างจากข้าวโพดทั่วไป โดยแบ่งหลัก ๆ เป็น 2 กลุ่ม คือ “สายรุ้ง” และ “ม่วงดำ” ซึ่งแต่ละสายพันธุ์มีรสชาติและเนื้อสัมผัสแตกต่างกัน
ความน่าสนใจของข้าวโพดชนิดนี้คือ ฝักเดียวสามารถมีทั้งเมล็ดหวานและเมล็ดเหนียว ซึ่งเกิดจากคุณสมบัติเฉพาะของข้าวโพดที่เรียกว่า “ผลโดยตรงจากละอองเกสร” (花粉直感) หลังการผสมพันธุ์ ยีนจากละอองเกสรสามารถส่งผลต่อลักษณะของเมล็ดบนฝักได้ทันที ทำให้ฝักเดียวมีเมล็ดหวานประมาณ 25% และเมล็ดเหนียวประมาณ 75%
เฉินหวนปิน (陳鐶斌) รองนักวิจัยและผู้อำนวยการสาขาพั่วจื่อ สถานีวิจัยและส่งเสริมการเกษตรเขตไถหนาน อธิบายว่า ข้าวโพดเหนียวมีแป้งชนิดที่ทำให้เกิดความเหนียวสูง จึงให้เนื้อนุ่มหนึบเด้ง ส่วนข้าวโพดหวานมีแป้งน้อย แต่มีน้ำและน้ำตาลมาก จึงให้รสหวานฉ่ำและกลิ่นหอมคล้ายผลไม้
ย้อนกลับไปราว 100 ปีก่อน ไต้หวันนำข้าวโพดขาวหรือข้าวโพดข้าวเหนียวจากญี่ปุ่นเข้ามาบริโภค แต่ในเวลานั้นข้าวโพดยังมีความเหนียวไม่มากนัก เมื่อผู้บริโภคต้องการรสชาติและเนื้อสัมผัสที่หลากหลายขึ้น นักปรับปรุงพันธุ์จึงนำจุดเด่นของข้าวโพดหวานและข้าวโพดเหนียวมาผสมกัน จนพัฒนาเป็น “ข้าวโพดข้าวเหนียวหวาน” ที่รวมความหวานและความเหนียวไว้ในฝักเดียว ทำให้ผู้บริโภคได้สัมผัสสองรสชาติในคำเดียว
ข้าวโพดข้าวเหนียวหวานที่วางขายในไต้หวันมีหลายสี โดยแบ่งหลัก ๆ เป็น 2 กลุ่ม คือ “สายรุ้ง” และ “ม่วงดำ” สีเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากการดัดแปลงพันธุกรรม แต่เป็นลักษณะตามธรรมชาติที่ควบคุมด้วยยีนหลายชนิด
สำหรับข้าวโพดสายรุ้ง เมล็ดจะเริ่มจากสีขาวก่อน แล้วค่อย ๆ เปลี่ยนสีเมื่อสุก แม้นักปรับปรุงพันธุ์สามารถควบคุมสีโดยเลือกพ่อแม่พันธุ์ได้ แต่การเรียงตัวของเมล็ดแต่ละสีบนฝักยังเกิดจากการสุ่มทางพันธุกรรม จึงทำให้แต่ละฝักมีลวดลายแตกต่างกันไป ส่วนสีของเมล็ดไม่ได้เป็นตัวกำหนดรสชาติหรือความเหนียวโดยตรง ขณะที่ข้าวโพดม่วงดำได้รับความสนใจจากผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพ เนื่องจากมีสารแอนโทไซยานิน (Anthocyanin) สูง
ข้าวโพดปิ้งเป็นของกินยอดนิยมในไต้หวัน โดย “ข้าวโพดข้าวเหนียวหวาน” ได้รับความนิยมมากขึ้น เพราะให้รสชาติที่ลงตัวระหว่าง ซอสเค็มด้านนอกกับความหวานฉ่ำของเมล็ดด้านใน อีกทั้งยังมีเนื้อสัมผัสเหนียวหนึบที่เคี้ยวเพลิน ต่างจากข้าวโพดหวานล้วนซึ่งมีแป้งน้อยและอาจเหี่ยวเมื่อปิ้งจนแห้ง
อีกจุดเด่นคือ เก็บรักษาได้นานกว่า ข้าวโพดขาวแบบดั้งเดิม หลังเก็บเกี่ยวสามารถแช่เย็นและทยอยส่งตลาดได้ภายในประมาณ 1 สัปดาห์ ขณะที่ข้าวโพดขาวต้องเน้น “เก็บวันนี้ กินวันนี้” เพื่อรักษาความหวานและรสชาติ
ปัจจุบันข้าวโพดข้าวเหนียวหวานยังได้รับความนิยมจากผู้บริโภคที่ชื่นชอบเนื้อสัมผัสหนึบเด้ง เพียงนำไปนึ่งก็รับประทานได้ทันที ขณะเดียวกันยังขยายเข้าสู่ตลาดอาหารสดและอาหารเพื่อสุขภาพ ทำให้กลายเป็นอีกหนึ่งพืชที่มีศักยภาพทั้งในด้านการบริโภคและการเกษตรของไต้หวัน
หากต้องการเลือกข้าวโพดหวานเหนียวคุณภาพดี แนะนำให้ดูที่ เปลือกหุ้มฝัก ควรมีสีเขียวสด หุ้มฝักแน่น และไม่มีรอยแมลงกัดเจาะ หากเปลือกเริ่มเหลืองหรือแห้ง แสดงว่าความสดลดลง ส่วนเมล็ดควรเรียงแน่น อวบเต็ม และมีความมันวาว เมื่อลองกดบริเวณปลายฝัก หากยังยืดหยุ่น แสดงว่าฝักสดและมีคุณภาพดี และถ้ายังไม่รับประทานทันที ให้แกะเปลือกชั้นนอกออก ใส่ถุงพลาสติกปิดให้สนิท แล้วแช่เย็น สามารถเก็บได้นานประมาณ 3–7 วัน โดยช่วยรักษาความหวานและความเหนียวหนึบของข้าวโพดไว้ได้ดี