มีรายงานว่า ไข่ไก่ที่ผ่านการล้างทำความสะอาดและบรรจุแบบแพ็กในเมืองจางฮั่ว ตกค้างสารกำจัดศัตรูพืช ฟิโปรนิล (Fipronil) เกินมาตรฐาน คาดว่าเกี่ยวข้องกับการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม สารฟิโปรนิลสามารถใช้เป็นยาฆ่าแมลงและยาที่ใช้ในการควบคุมสิ่งแวดล้อม ซึ่งนิยมใช้กำจัดแมลงสาบและมด แม้ว่าประชาชนที่บังเอิญบริโภคไข่ไก่ปนเปื้อน อาจไม่ได้รับอันตรายโดยทันที แต่ก็ยังมีความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ จึงควรหลีกเลี่ยงการบริโภค บทความนี้จะตอบคำถามว่า ฟิโปรนิลปนเปื้อนในไข่ได้อย่างไร เราจะดูยังไงว่าไข่ที่่ซื้อมามีปัญหา และควรทำอย่างไรหากเผลอกินเข้าไป
ฟิโปรนิลคืออะไร?
ฟิโปรนิลเป็นสารเคมีชนิดหนึ่งที่สามารถใช้เป็นยาฆ่าแมลง และยาที่ใช้ในสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีมาตรฐานและข้อกำหนดปริมาณตกค้างที่แตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์การใช้งาน
ข้อควรระวัง
เนื่องจากฟิโปรนิลเป็นสารเคมีกำจัดแมลงที่มีประสิทธิภาพสูง ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทของแมลง ทำให้แมลงเป็นอัมพาตและตายในที่สุด จึงนิยมใช้ในผลิตภัณฑ์กำจัดหมัด เห็บ หรือแมลงศัตรูพืช จึงห้ามใช้กับสัตว์ปีกที่เลี้ยงไว้เพื่อการบริโภค และไม่ควรปนเปื้อนในอาหาร เช่น ไข่หรือเนื้อสัตว์ เพราะเป็นสารต้องห้ามในผลิตภัณฑ์อาหาร เนื่องจากอาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์เมื่อรับประทานในปริมาณมากหรือติดต่อกันเป็นเวลานาน

อันตรายต่อร่างกายมนุษย์มีอะไรบ้าง?
หลินซวี่หยาง (林旭陽) ผู้อำนวยการศูนย์บริหารจัดการภาคกลาง สำนักงานควบคุมอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุขและสวัสดิการ ชี้แจงว่า แม้ว่าฟิโปรนิลที่เกินมาตรฐานอาจไม่ส่งผลอันตรายต่อสุขภาพมนุษย์โดยตรง แต่การได้รับในปริมาณที่สูงเกินไปอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อร่างกายได้ จึงมีการกำหนดมาตรฐานสารตกค้างไว้
หยางเจิ้นชาง (楊振昌) ผู้อำนวยการแผนกพิษวิทยาคลินิก โรงพยาบาลทหารผ่านศึก กรุงไทเป กล่าวว่า เนื่องจากสารดังกล่าวมักใช้กำจัดมดหรือมดคันไฟในไต้หวัน ในอดีตเคยมีเหตุการณ์การได้รับพิษจากการรับประทานฟิโปรนิลในปริมาณมากฏโดยไม่ตั้งใจ โดยอาการที่พบได้แก่ อาการทางระบบประสาทส่วนกลาง เช่น ชัก ปวดหัว เวียนหัว ไม่สบายท้องและคลื่นไส้ ภาวะเป็นพิษเฉียบพลันจากฟิโปรนิลนั้นพบไม่บ่อย แต่สิ่งที่ชาวไต้หวันกังวลคือการสะสมของสารนี้ในปริมาณไม่มากแต่ต่อเนื่องเป็นเวลานาน
ปริมาณที่ปลอดภัย
หยางเจิ้นชางยกตัวอย่างผู้ใหญ่ที่มีน้ำหนัก 50 กิโลกรัม ปริมาณฟิโปรนิลที่ปลอดภัยสูงสุดที่สามารถรับประทานได้คือ 0.01 มิลลิกรัม ตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ การทดลองในสัตว์พบว่า หากบริโภคไข่ที่มีฟิโปรนิลเกินขนาดทุกวันเป็นเวลาหลายปี อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพ โดยเฉพา ตับ ไต และต่อมไทรอยด์ นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกาได้จัดให้ฟิโปรนิลเป็นสารที่อาจก่อมะเร็งได้ แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันแน่ชัด ในขณะที่ยุโรปไม่ได้จัดให้อยู่ในกลุ่มสารก่อมะเร็ง
การปนเปื้อนฟิโปรนิลในไข่มี 2 สาเหตุที่เป็นไปได้คือ 1.การใช้ยาฆ่าแมลงเพื่อควบคุมสิ่งแวดล้อมอย่างไม่เหมาะสม เช่นถูกนำไปใช้ในเล้าไก่เพื่อกำจัดแมลง สารนี้อาจตกค้างในพื้นหรืออาหาร ทำให้ไก่กินหรือดูดซึมเข้าไปในร่างกาย และสุดท้ายตกค้างในไข่ 2.การปนเปื้อนผ่านอาหารสัตว์ ใช้เป็นยาฆ่าแมลงในพืชเศรษฐกิจ เช่น ข้าว พืชผลเหล่านี้อาจถูกนำไปผลิตเป็นอาหารสัตว์ ซึ่งเข้าสู่ร่างกายสัตว์ และสะสมในเนื้อหรือไข่ เมื่อมนุษย์บริโภคไข่เหล่านั้นก็จะได้รับสารนี้ทางอ้อม

วิธีตรวจสอบและระบุไข่ไก่ที่ปนเปื้อน
สำหรับไข่ที่ซื้อมาแล้ว สามารถตรวจสอบได้โดยดูรหัสเลขล็อตที่ประทับบนไข่ไก่ บรรทัดแรกของรหัสเป็นหมายเลขฟาร์มและโรงคัดเลือกไข่ หากประทับหมายเลข 147045 แสดงว่าเป็นฟาร์มที่พบไข่ปนเปื้อน ส่วนบรรทัดที่สอง ของรหัสเป็นวันที่บรรจุและวิธีการผลิต รหัส 251023C 201027C 251030C 251103C เป็น ล็อตที่มีปัญหา หากตรวจพบรหัสเหล่านี้โปรดอย่าบริโภค
หากเผลอกินไข่ที่มีปัญหาเข้าไป ควรทำอย่างไร?
จากข้อมูลบนเว็บไซต์ของสำนักงานบริหารจัดการสารเคมี กระทรวงสิ่งแวดล้อม ระบุว่า เนื่องจากฟิโปรนิลเป็นสารที่ละลายในไขมัน สารจะถูกขับออกจากร่างกายทางระบบเดินอาหารเป็นหลัก และส่วนน้อยจะถูกขับออกทางปัสสาวะ ดังนั้น การดื่มน้ำมากๆ และการรับประทานผักและผลไม้ที่มีไฟเบอร์สูง จะช่วยเร่งการเผาผลาญและขับสารนี้ออกจากร่างกายได้