คำพูดติดปากของชาวไต้หวันถูกใช้กันเกร่อ!

พูดถึงคำพูดติดปากของชาวไต้หวัน ทุกคนนึกถึงคำว่าอะไรบ้าง ? หนึ่งในคำพูดติดปากของชาวไต้หวัน ก็คือ “沒關係” (ไม่เป็นไร) ซึ่งเมื่อไม่นานมานี้ ไปเจอโพสต์หนึ่งของคุณหมอเฉินจื้อจิน แพทย์ชาวไต้หวัน ที่เขียนคำว่า “沒關係” มักถูกใช้ผิดบริบท หรือใช้กันอย่างเกินพอดี หลายสถานการณ์ที่ควรจะแสดงคำขอโทษโดยใช้คำว่า “對不起” หรือยอมรับความผิด แต่ผู้คนส่วนหนึ่งกลับเลือกใช้คำว่า“沒關係” เพื่อทำให้การกระทำของตนเองดูสมเหตุสมผล ส่งผลให้ความหมายของภาษาบิดเบือนไป หลังจากบทความถูกเผยแพร่ออกไป ก็มีชาวเน็ตจำนวนมากออกมาแสดงความคิดเห็นเห็นด้วย มีคนกดไลท์หมื่นกว่าคน มีการแชร์ต่อ 634 แชร์ 

คุณหมอเฉินบอกว่าชาวไต้หวันบางคนมักใช้คำว่า “ไม่เป็นไร” ผิดบริบทหรือเกินพอดี ซึ่งบางครั้งอาจถึงขั้นใช้บ่อยกว่าคำว่า “不好意思” เสียอีก เขายกตัวอย่างเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันหลายกรณี เช่น เวลาลูกค้าจ่ายเงินไม่ครบ แล้วพนักงานร้านทักขึ้นมา ลูกค้ากลับตอบว่า “沒關係” ทำให้เขาสงสัยว่าหมายถึง “ทำไมต้องซีเรียสกับเงินเล็กน้อยแค่นี้” หรือจริง ๆ แล้วลูกค้าแค่อยากจะพูดว่า “不好意思” แต่ใช้ “沒關係” จนเคยตัว คุณหมอบอกว่า หากเป็นกรณีที่จ่ายเงินเกินจำนวน พอพนักงานทัก เราอยากบอกพนักงานไม่เป็นไร ไม่ต้องทอน สถานการณ์แบบนั้นค่อยพูดว่า  “沒關係” ถึงจะสมเหตุสมผล

สถานการณ์ที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสองคือ มีคนพยายามเบียดเข้าไปในลิฟต์ที่กำลังขึ้นไปชั้นบน แต่เจ้าตัวจะลงลิฟต์ไปชั้นล่าง จึงถูกคนในลิฟต์ทัก แต่เมื่อโดนทักเจ้าตัวกลับไม่ยอมออกจากลิฟต์ แถมยังพูดว่า “沒關係！我先坐上去，再坐下來” (ไม่เป็นไร! เดี๋ยวฉันขึ้นไปก่อนแล้วค่อยลงมา)  คำว่า “沒關係” ในที่นี้ หมายถึงอะไร เจ้าตัวกำลังจะสื่อว่า “干你什麼事，礙到你了嗎” คำว่า 干你什麼事，礙到你了嗎 แปลว่า มันเกี่ยวอะไรกับคุณล่ะ ฉันไปขัดหูขัดตาคุณหรือไง หรือคำว่า “沒關係” ในที่นี้ต้องการจะสื่อว่า “ขอบคุณที่เตือนนะ แต่ฉันไม่เห็นว่าเป็นเรื่องลำบาก” กันแน่?

สถานการณ์ถัดมาคือ ผู้โดยสารขึ้นรถไฟความเร็วสูงแล้วนั่งผิดที่ แต่กลับปฏิเสธที่จะย้าย และพูดว่า 沒關係！我下一站就下車了！ แปลว่า “ไม่เป็นไร! ฉันจะลงสถานีหน้าแล้ว!” คุณหมอบอกว่า หากสวมบทบาทเป็นคนที่ซื้อที่นั่งตรงนั้น แต่ถูกละเมิดสิทธิ์ ก็คงจะรู้สึกว่า 你沒關係，我有關係啊！ คำนี้ หมายถึง เธอไม่เป็นไร แต่ฉันเป็นไร อารมณ์ประมาณว่า เราตั้งใจซื้อตั๋วที่นั่งริมหน้าต่าง เพราะชอบนั่งตรงนั้น ถึงแม้ผู้โดยสารคนนั้นจะลงสถานีหน้า แต่ก็ควรลุกให้เจ้าของที่นั่งนั่ง ไม่ใช่มาพูดว่า 沒關係 ราวกับไม่ใช่ความผิดของตน

คุณหมอเข้ายังเล่าว่า บางครั้งเวลาไปซื้อเครื่องดื่ม ลูกค้าอาจเจอสถานการณ์ที่พนักงานทำผิด เช่น ลูกค้าสั่งอเมริกาโน่ร้อน แต่พนักงานกลับทำเป็นอเมริกาโน่เย็น แล้วเมื่อถูกทัก พนักงานตอบว่า 沒關係，我幫你重做 ไม่เป็นไร เดี๋ยวฉันทำใหม่ให้ คุณหมอบอกว่า เขาไม่เข้าใจว่าคำว่า “ไม่เป็นไร” ในที่นี้หมายถึง 不管你剛剛怎麼說，顧客至上，你現在說了算！ แปลว่า ไม่ว่าเมื่อกี้ตอนสั่งอาหารคุณจะพูดอะไร แต่ลูกค้าคือพระเจ้า ต้องนับสิ่งที่คุณพูดตอนนี้ ซึ่งพนักงานแค่อยากให้เรื่องจบลงอย่างราบรื่น ไม่ได้หมายความว่าลูกค้าเป็นฝ่ายถูก หรือจริง ๆ แล้วควรจะพูดว่า 不好意思 我弄錯了？ ขอโทษค่ะ ฉันทำผิดแล้ว

นอกจากนี้ ยังมีกรณีที่นักการเมืองพูดกับตำรวจที่กำลังออกใบสั่งว่า 沒關係，我們回去講！ ไม่เป็นไร เดี๋ยวเรากลับไปคุยกัน!” คุณหมอตั้งข้อสงสัยว่า คำว่า “沒關係” ในที่นี้ แท้จริงแล้วมันคือการ “ข่มขู่” หรือเป็นการพูดว่า “ก็ทำหน้าที่ของคุณไปเถอะ” กันแน่?

คุณหมอเฉินได้เตือนว่า หากเราเป็นฝ่ายที่ถูกผู้อื่นละเมิดสิทธิ์ แล้วอีกฝ่ายกล่าวคำขอโทษ ถ้าเราไม่ถือสา ก็สามารถตอบกลับว่า 沒關係 แต่ถ้าเราเป็นฝ่ายที่ไปละเมิดสิทธิ์คนอื่น หรือเป็นฝ่ายทำผิด เราควรพูดว่า 不好意思หรือ 對不起 ไม่ใช่พูดว่า 沒關係 ไม่รู้ว่าตอนที่ทุกคนใช้คำว่า 沒關係 กำลังคิดอะไรอยู่? หรือ 沒關係 เป็นเพียงแค่คำพูดติดปาก ที่คนส่วนใหญ่ไม่ได้คิดอะไรมาก?

...............................

มาฝึกใช้คำว่า  沒關係  / 不好意思  / 對不起

1️⃣ 沒關係 (méi guān xi) — “ไม่เป็นไร”: ใช้ตอบเมื่อ อีกฝ่ายขอโทษเรา หรือเมื่อเราไม่ได้เดือดร้อนจากเหตุการณ์นั้น บ่งบอกว่าเราไม่ถือสา ไม่โกรธ ไม่ติดใจ ตัวอย่าง : เพื่อนทำแก้วน้ำหกใส่เรา: 對不起!! เราตอบ: 沒關係！ 

2️⃣ 不好意思 (bù hǎo yì si) —เป็นคำขอโทษในสถานการณ์ทั่วไป ไม่ได้เป็นทางการ มักใช้สำหรับเรื่องผิดพลาดเล็กน้อยและแฝงความเขินอายของผู้พูด หรือใช้เวลาที่เราต้องการรบกวนคนอื่น  ตัวอย่างเช่น  不好意思，借過一下。  ขอโทษค่ะ ขอผ่านหน่อยนะคะ /我認錯人了，不好意思 ฉันจำคนผิด ขอโทษค่ะ /真不好意思，讓你久等了　ขอโทษด้วยให้คุณรอนานเลย

3️⃣ 對不起 (duì bù qǐ) — เป็นคำขอโทษเมื่อผู้พูดรู้สึกว่าตนเองทำผิด หรือทำให้คนอื่นเสียหาย  โดยผู้พูดสำนึกผิดต่อการกระทำของตนและหวังว่าอีกฝ่ายจะให้อภัย ตัวอย่างเช่น 對不起，我不小心打破你的杯子 ขอโทษจริงๆ ฉันไม่ทันระวัง ทำแก้วน้ำคุณแตก　對不起，我不是故意的 ขอโทษจริงๆ ฉันไม่ได้ตั้งใจ