Cuộc gặp mặt giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thu hút sự chú ý của toàn thế giới đã khép lại, và vấn đề Đài Loan không được đưa ra thảo luận.

Ngày 31/10, Ủy viên lập pháp thuộc Đảng Quốc dân ông Lại Sĩ Bảo cho biết, việc không nhắc đến Đài Loan tạm thời là điều tích cực đối với đàm phán thương mại Đài - Mỹ, nhưng ông cũng lo ngại rằng đàm phán thương mại Mỹ - Trung có thể ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán thuế quan giữa Đài Loan và Mỹ, nếu quá trình này kéo dài, các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Đài Loan sẽ bị tác động nghiêm trọng, vì vậy ông kêu gọi hai bên nên sớm đạt được thỏa thuận thuế quan.

Trong khi đó, Ủy viên lập pháp thuộc Đảng Dân tiến ông Vương Định Vũ cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi kết thúc cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã lập tức quay về Mỹ để tham dự lễ hội Halloween, và trước khi lên máy bay, ông đã xác nhận rằng “Đài Loan không có mặt trên bàn đàm phán”, ý nói rằng Đài Loan không phải là con bài mặc cả trong thương lượng, điều này phù hợp với nguyên tắc lâu nay trong quan hệ Đài - Mỹ, đó là Đài Loan không bao giờ trở thành quân cờ trên bàn đàm phán quốc tế. Ông nhấn mạnh, đàm phán thuế quan hay các vấn đề kinh tế khác giữa Đài Loan và Mỹ đều có kênh liên lạc riêng, hoàn toàn không liên quan đến cuộc gặp giữa hai lãnh đạo Mỹ - Trung.

Ông Vương Định Vũ nói: “Mỹ sẽ không ép Đài Loan lên bàn đàm phán; các hoạt động giữa Đài Loan và Mỹ, kể cả mua bán vũ khí, đều không xuất hiện trên bàn đàm phán. Đây là nguyên tắc bất biến suốt hàng chục năm qua trong quan hệ ngoại giao giữa Đài Loan và Mỹ, tức là sẽ không bao giờ cùng Trung Quốc bàn về các vấn đề giữa Mỹ và Đài Loan. Việc Đài Loan không có mặt trên bàn đàm phán là một điều tốt”.

Ngoài ra, ông Vương Định Vũ còn phân tích rằng hai vấn đề mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn thảo luận nhất là vấn đề Đài Loan và phong tỏa công nghệ, nhưng trong cuộc gặp với ông Donald Trump lần này thì cả hai vấn đề đều không được đề cập, điều này lại càng nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng về ngoại giao quốc tế và an ninh địa chính trị.

Trước đó, vào tối ngày 30/10, Phủ Tổng thống đã tổ chức “Hội nghị lần thứ 5 của Ủy ban Quốc gia về Biến đổi Khí hậu”, và trong cuộc họp báo sau đó, người phát ngôn của Phủ Tổng thống là bà Quách Nhã Tuệ đã nhắc lại rằng đối với việc cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ - Trung không đề cập Đài Loan, phía Đài Loan luôn theo dõi sát sao, hoan nghênh bất kỳ nỗ lực nào giúp đảm bảo an ninh và duy trì hiện trạng ổn định trong khu vực, cũng như giảm thiểu các tác động từ các hành động đơn phương.

Ngoài ra, một số thành viên đoàn đại biểu Đài Loan tại APEC tối ngày 30/10 cũng phân tích rằng kết quả của cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập không chỉ phù hợp với các phát biểu gần đây của các quan chức Mỹ, mà còn trùng khớp với những dự đoán trước đó của phía Đài Loan, cho thấy Mỹ không thay đổi lập trường đối với Đài Loan và sẽ không dùng Đài Loan để đổi lấy các hiệp định thương mại.

Về lý do Trung Quốc không đề cập Đài Loan, phía đoàn đại biểu cho rằng khó đoán, có thể Trung Quốc cho rằng nếu đề cập sẽ không đạt được điều kiện mong muốn, xét ra không có lợi.

Thành viên đoàn đại biểu cũng nhắc lại rằng ông Trump trước đó từng nói “Đài Loan là Đài Loan”, và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định không bàn về Đài Loan, cho thấy từ khi bước vào nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, lập trường và hành động của Mỹ về vấn đề Đài Loan vẫn nhất quán.

Một thành viên khác phân tích thêm, cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập chỉ kéo dài 1 giờ 40 phút, trừ thời gian phiên dịch, thời gian trao đổi thực tế khá hạn chế, ngắn hơn các cuộc điện đàm hay gặp mặt trước đây, và địa điểm gặp là tại sân bay Gimhae, Busan, cũng khác với các cuộc gặp chính thức trước đây, cho rằng cuộc gặp chủ yếu để hai nguyên thủ xác nhận nội dung các thảo luận trước đó và đưa ra quyết định cuối cùng, do đó không xuất hiện các tình huống bất ngờ.

Thúy Anh