Thời gian qua, Trung Quốc liên tục tăng cường tuyên truyền về “nguyên tắc Một Trung Quốc” trên trường quốc tế. Dù là trong các tuyên bố hay thông báo song phương, các hoạt động APEC, các sự kiện Đài Loan tương tác với đối tác cùng chí hướng, hay gần đây là vụ Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, Trung Quốc đều sử dụng “nguyên tắc Một Trung Quốc” làm cơ sở để bày tỏ lập trường.

Đáp lại, Bộ Ngoại giao Trung Hoa Dân Quốc nhấn mạnh rằng, hai bờ eo biển không lệ thuộc vào nhau là hiện trạng tại eo biển Đài Loan, cũng là thực tế khách quan được quốc tế công nhận; đồng thời khẳng định “nguyên tắc Một Trung Quốc” chỉ là lập trường đơn phương của Trung Quốc, Trung Quốc không có quyền dùng nó để can thiệp vào quyết định chủ quyền của các quốc gia khác trong việc tương tác với Đài Loan.

Trước đó, Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Trung Quốc đã nêu “nguyên tắc Một Trung Quốc” trong bối cảnh liên quan đến tư cách tham gia APEC, nơi các thành viên đều được gọi là “nền kinh tế”. Bộ Ngoại giao THDQ cho biết, tên thành viên APEC của Đài Loan là “Chinese Taipei”, và trong biên bản gia nhập của Đài Loan không hề có bất kỳ từ ngữ nào liên quan đến “nguyên tắc Một Trung Quốc”. Trong biên bản gia nhập của Trung Quốc chỉ có chữ “ghi nhận” (taking note). Vì vậy, Bộ Ngoại giao cho rằng APEC không hề đồng ý hay chấp nhận cái gọi là “nguyên tắc Một Trung Quốc”, và cần phân biệt giữa quốc gia có chủ quyền và nền kinh tế thành viên.

Vài ngày sau, chính phủ Mỹ thông báo với Quốc hội về việc sẽ bán cho Đài Loan các linh kiện và vật tư hàng không “phi tiêu chuẩn” cho lực lượng không quân. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc sau đó đã tuyên bố trên tài khoản WeChat rằng, Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan là vi phạm nghiêm trọng “nguyên tắc Một Trung Quốc” và ba thông cáo chung, gọi đây là hành vi “thô bạo can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc”.

Về việc này, Bộ Ngoại giao Đài Loan phản bác rằng Trung Quốc đang dùng “nguyên tắc Một Trung Quốc” để bóp méo sự thật và thao túng chính trị, nhằm cản trở hợp tác an ninh thường xuyên giữa Mỹ và Đài Loan. Bộ Ngoại giao bày tỏ lên án mạnh mẽ nhất, nhấn mạnh Trung Quốc không có quyền dùng lập trường đơn phương của mình để bôi nhọ hợp tác Đài – Mỹ hoặc can thiệp vào quyết định chủ quyền của các quốc gia khác trong việc tương tác với Đài Loan.Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tiêu Quang Vĩ nói: “Bộ Ngoại giao mạnh mẽ lên án. Bộ Ngoại giao tái khẳng định, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không lệ thuộc vào nhau; chính quyền Trung Quốc chưa từng cai trị Đài Loan.”

Bộ Ngoại giao cũng chỉ ra rằng, gần đây Trung Quốc liên tục điều động máy bay và tàu chiến trong khu vực, tiến hành các hành vi khiêu khích quân sự quy mô lớn, gây tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định khu vực. Cộng đồng quốc tế đều thấy rõ, chính Trung Quốc là bên liên tục tìm cách thay đổi hiện trạng. Về phần mình, Đài Loan với tư cách một thành viên có trách nhiệm trong khu vực, sẽ tiếp tục duy trì hiện trạng ở eo biển Đài Loan, tăng cường năng lực phòng vệ, và hợp tác với Mỹ cùng các quốc gia có lợi ích chung để cùng nhau bảo vệ hòa bình, ổn định và thịnh vượng tại eo biển Đài Loan và toàn khu vực.