Gần đây, Đài Loan và Mỹ đã đạt được một bước đột phá quan trọng trong hợp tác thuế quan và đầu tư. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng “Đài Loan phải bỏ ra 500 tỷ USD để đổi lấy việc giảm thuế”. Ngày 20/1 nhiều học giả đã bác bỏ nhận định này, nhấn mạnh rằng dù Đài Loan chịu áp lực từ khoản thặng dư thương mại khổng lồ với Mỹ, nhưng vẫn đàm phán được các điều kiện không kém hơn so với Nhật Bản và Hàn Quốc, điều này cho thấy đây là một đàm phán thành công. Học giả cũng nhấn mạnh rằng, việc dòng vốn của Đài Loan đầu tư ra nước ngoài ở mức độ hợp lý giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và giảm nguy cơ bong bóng tài sản trong nước, do đó những luận điệu sai lệch như vậy là không công bằng đối với đội ngũ đàm phán.

Đàm phán thuế quan giữa Đài Loan và Mỹ đã đạt được các mục tiêu như mức thuế đối ứng giảm xuống còn 15% và không cộng dồn với mức thuế theo qui định Tối huệ quốc (MFN) hiện hành, 232 hạng mục thuế đối với chất bán dẫn và các sản phẩm liên quan bán dẫn cũng được điều chỉnh theo hướng ưu đãi nhất. Ngày 20/1, Tổ chức Xã hội Bắc Đài Loan mở cuộc họp báo, mời các học giả và chuyên gia xem xét từ các góc độ như hợp tác chuỗi cung ứng và nâng cấp ngành công nghiệp để đưa ra phân tích nội dung thực chất cũng như ý nghĩa tích cực của đợt giảm thuế lần này.

Ông Lưu Minh Hoàn, ủy viên Tổ chức Xã hội Bắc Đài Loan kiêm Phó điều phối nhóm tài chính-pháp chính, cho biết sau khi kết quả đàm phán giữa Đài Loan và Mỹ được công bố, một số người chỉ trích rằng việc đạt được điều kiện tương tự Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ là yêu cầu tối thiểu, và khoản đầu tư 250 tỷ USD vào Mỹ sẽ "rút cạn năng lực kinh tế của Đài Loan". Tuy nhiên, ông cho rằng trong 10 tháng đầu năm 2025, thặng dư thương mại của Đài Loan đối với Mỹ đã đạt 111,8 triệu USD, vượt tổng thặng dư của Nhật Bản và Hàn Quốc đối với Mỹ. Có thể thấy áp lực mà đoàn đàm phán của Đài Loan phải chịu khác với Nhật và Hàn, vì vậy kết quả đàm phán lần này hoàn toàn không thua kém Nhật và Hàn Quốc.

Giáo sư Khưu Tuấn Vinh Khoa Kinh tế, Đại học Trung ương cũng cho rằng, từ kết quả đàm phán có thể thấy Mỹ xem Đài Loan như "người nhà", trong khi Hàn Quốc sốt ruột vì họ chỉ được xem như "hàng xóm". Ông nhận định rằng Mỹ đã nêu rõ mục tiêu xây dựng một chuỗi cung ứng toàn cầu và cần phải liên kết tạo thành một khối, và Đài Loan chính là đối tác mà Mỹ tin tưởng nhất.

Học giả cũng cho rằng, đàm phán thuế quan mang tính biến động, không loại trừ khả năng thuế có thể tiếp tục giảm, nhưng cũng có thể bị điều chỉnh tăng. Tuy nhiên, việc Đài Loan và Mỹ đạt được thỏa thuận thuế quan sớm hơn so với Mỹ và Trung Quốc cho thấy Mỹ đã ưu tiên Đài Loan trước Trung Quốc. Điều này có nghĩa là cách Mỹ xử lý vấn đề hai bờ eo biển đã tách khỏi tư duy cũ, trong tương lai chính sách của Mỹ đối với Đài Loan sẽ linh hoạt hơn, đây là một cơ hội cho Đài Loan.

Giáo sư Thái Minh Phương, Khoa Kinh tế Đại học Đạm Giang cho biết, có người chỉ trích rằng việc Mỹ yêu cầu TSMC tăng cường đầu tư tại Mỹ sẽ "rút cạn năng lực kinh tế Đài Loan", nhưng ngành bán dẫn của Đài Loan vẫn nắm giữ các công nghệ tiên tiến, khó có quốc gia nào có thể vượt qua Đài Loan.

Ông Mã Chuẩn Uy cũng nhắc rằng các cuộc đàm phán thuế quan mang tính biến động, không loại trừ khả năng thuế có thể tiếp tục giảm, nhưng cũng có thể điều chỉnh tăng. Tuy nhiên, việc Đài Loan và Mỹ đạt được thỏa thuận thuế quan sớm hơn so với Mỹ và Trung Quốc cho thấy Mỹ đã sắp xếp ưu tiên với Đài Loan trước Trung Quốc, nghĩa là cách Mỹ xử lý vấn đề hai bờ eo biển đã không còn dựa trên tư duy cũ. Trong tương lai, chính sách của Mỹ đối với Đài Loan sẽ linh hoạt hơn, và đó là một cơ hội đối với Đài Loan.

Tố Kim