Hôm nay (4/2), khi trả lời phỏng vấn trong chương trình “Phục vụ nhân dân” của Đài Phát thanh Quốc tế Đài Loan (RTI), Chủ tịch Ủy ban Đại dương Quản Bích Linh cho biết, trước tình trạng Trung Quốc không ngừng gia tăng các hoạt động quấy rối “vùng xám”, lực lượng Tuần duyên buộc phải nhanh chóng mở rộng và thay đổi chiến lược ứng phó. Tuy nhiên, cũng chính nhờ vậy mà kinh nghiệm và năng lực ứng phó với các hành vi vùng xám của lực lượng Tuần duyên đã dẫn đầu các nước, thậm chí trở thành hình mẫu để các quốc gia khác học hỏi.

Bà Quản Bích Linh cho biết, Đài Loan hiện vẫn là thành viên của các tổ chức ngư nghiệp quốc tế, do đó Sở Tuần duyên thuộc Ủy ban Đại dương vẫn phải thực hiện trách nhiệm chống đánh bắt trái phép, đồng thời đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ nghề cá tại khu vực Thái Bình Dương. Vì vậy, phạm vi trách nhiệm không chỉ giới hạn trong lãnh hải của Đài Loan.

Bà Linh giải thích thêm, hiện nay Sở Tuần duyên có khoảng hơn 8.000 quân nhân, chịu trách nhiệm phòng thủ bờ biển, kiểm tra an ninh, cứu hộ cứu nạn. Ngoài ra, các nhiệm vụ thực thi pháp luật trên biển chủ yếu do lực lượng cảnh sát đảm nhận, trong đó đa số là cảnh sát đường thủy chuyên nghiệp được đào tạo từ Đại học Cảnh sát và Cao đẳng Cảnh sát.

Chủ tịch Quản Bích Linh cũng chỉ ra rằng, Trung Quốc không ngừng gia tăng đe dọa vùng xám, đến nay gần như đã hình thành trạng thái quấy rối thường xuyên tại các vùng biển Kim Môn, Mã Tổ và Đông Sa. Mỗi lần phía Trung Quốc xâm nhập vùng biển cấm hoặc hạn chế của Đài Loan, lực lượng Tuần duyên đều phải cử tàu thuyền để giám sát và xua đuổi theo hình thức “một kèm một”. Đây là sự tiêu tốn nguồn lực rất lớn, buộc Tuần duyên phải nhanh chóng mở rộng lực lượng và điều chỉnh mô hình ứng phó. Bà Quản Bích Linh chia sẻ: “Ví dụ như trong công tác giám sát radar, trước đây trước đây khi thực thi pháp luật trên biển, chúng tôi chủ yếu giám sát các tàu cá lớn, tàu thương mại và tàu chở hàng. Nhưng hiện nay, hình thái quấy rối vùng xám lại là các mục tiêu nhỏ, như vượt biên trái phép. Do đó, trong bố trí ‘giám sát – tình báo – trinh sát’ trước đây, chúng tôi buộc phải điều chỉnh cho phù hợp.”

Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh rằng, chính vì có “người hàng xóm xấu tính” mà kinh nghiệm ứng phó với quấy rối vùng xám của Đài Loan lại dẫn đầu các nước. Chẳng hạn như việc bảo vệ cáp quang biển, từ chỗ xử lý như các vụ án dân sự đơn thuần trước đây, nay đã chuyển đổi thành ứng phó sự kiện an ninh quốc gia, nhận được sự coi trọng và học hỏi từ nhiều nước. Bà nói: “Khi chúng tôi phát triển việc bảo vệ cáp quang biển lên thành ‘bảy biện pháp bảo vệ cáp biển’, ngay cả các nước châu Âu và Mỹ cũng cho rằng đây là kinh nghiệm rất đáng để họ tham khảo và chia sẻ.”

Ngoài ra, bà Linh cho biết, theo thống kê gần đây của Sở Tuần duyên về lộ trình hoạt động của 41 tàu nghiên cứu khoa học và khảo sát biển các loại của Trung Quốc, có thể thấy tham vọng của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở chuỗi đảo thứ nhất, mà đã mở rộng sang chuỗi đảo thứ hai, thậm chí vươn ra toàn cầu, nhằm thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ.

Bà tiếp tục giải thích, theo các nguồn tình báo liên quan, tàu nghiên cứu khoa học của Trung Quốc nhiều lần xuất hiện tại vùng biển phía đông và phía tây đảo Guam, cũng như phía nam và phía bắc quần đảo Hawaii để tiến hành khảo sát thủy văn. Động cơ phía sau những hoạt động này là quá rõ ràng, phản ánh tham vọng xây dựng “cường quốc biển” mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề ra.

Bà Quản Bích Linh cũng nhận định, kể từ khi ông Trump tái đắc cử, thái độ yêu cầu các đối tác chiến lược tự gánh vác trách nhiệm phòng thủ đã vô tình trở thành luận điểm quan trọng cho tư tưởng “nghi ngờ Mỹ”. Tuy nhiên, đối mặt với sự trỗi dậy mạnh mẽ về quân sự của Trung Quốc, các quốc gia trong khu vực vốn dĩ nên có tư duy chiến lược mới.

Bà nhấn mạnh, mặc dù ông Raymond Greene - Trưởng Đại diện Văn phòng Đài Bắc của Hiệp hội Mỹ tại Đài Loan từng nói “Tự do không miễn phí” (Freedom is not free), nhưng ý nghĩa thực sự của ông ấy là “Chúng ta phải cùng nhau đối mặt” (We face together). Khi Trung Quốc trở nên mạnh hơn và khó lường hơn, chúng ta càng cần phải chạy đua với thời gian.

Lệ Phương