Bà Lý Trinh Tú, người được Đảng Dân chúng Đài Loan (TPP) đề cử làm ủy viên lập pháp bổ sung đại diện cho đảng này trong 2 năm nhiệm kỳ còn lại, đã gây tranh cãi về vấn đề quốc tịch sau khi nhậm chức vào ngày 3/2, vì bà là hôn phối gốc Trung Quốc cư trú tại Đài Loan.

Hôm nay (6/2), nhiều hội nhóm ủng hộ Đài Loan, trong đó có Hội Bắc Đài Loan (Taiwan Society North), đã cùng tổ chức họp báo, bày tỏ quan ngại và cảnh báo nghiêm trọng về việc bà Lý Trinh Tú đến nay vẫn chưa nộp giấy tờ chứng minh đã “từ bỏ quốc tịch Trung Quốc” theo quy định pháp luật. Các nhóm này cho rằng vụ việc không chỉ là sơ suất cá nhân mà còn là thách thức trực tiếp đến nền tảng Hiến pháp của Trung Hoa Dân Quốc.

Ông La Tuấn Huyên - Chủ tịch Hội Bắc Đài Loan, cho biết theo giấy tờ mà bà Lý Trinh Tú đã nộp về việc “từ bỏ quốc tịch Trung Quốc”, về mặt pháp lý không có giá trị thụ lý. Theo Luật Quan hệ hai bờ eo biển và Luật Quốc tịch, bất kỳ ai chưa hoàn tất việc từ bỏ quốc tịch Trung Quốc trước khi tuyên thệ nhậm chức đều không đủ tư cách làm ủy viên lập pháp.

Ông nhấn mạnh rằng tư cách nghị sĩ của bà Lý Trinh Tú từ đầu đã không hợp lệ, nhưng Chủ tịch Viện Lập pháp Hàn Quốc Du đã xử lý cẩu thả, vẫn để bà Lý Trinh Tú tuyên thệ khi các điều kiện pháp lý chưa đầy đủ. Ông cho rằng đây là hành vi lạm quyền, đồng thời gây rủi ro mang tính hệ thống không thể đảo ngược đối với tính chính danh của Quốc hội và an ninh quốc gia.

Ông La Tuấn Huyên bày tỏ, các tổ chức dân sự hy vọng Bộ Nội chính, Ủy ban Trung Hoa Lục Địa và các cơ quan quản lý liên quan sẽ xử lý thích đáng các vấn đề liên quan đến xác định quốc tịch và tư cách công vụ trong vụ việc này. Ông cho rằng, trong lúc tranh cãi về tư cách chưa được làm rõ, cần thiết lập ngay một “hàng rào bảo vệ tối thiểu” về mặt hệ thống.

Ông La Tuấn Huyên nói: “Hàng rào bảo vệ này bao gồm không được tiếp cận bất kỳ bí mật quốc gia nào, không được chất vấn các quan chức chính phủ, không được tham gia vào bất kỳ quy trình nào liên quan đến an ninh quốc gia hoặc bí mật, bởi vì việc nhậm chức của bà Lý Trinh Tú từ đầu đã là vi phạm pháp luật. Đây là biện pháp kiểm soát cơ bản nhất đối với rủi ro an ninh quốc gia trong khuôn khổ thể chế dân chủ và Hiến pháp”.

Mục sư Huỳnh Xuân Sinh từ Hội Thánh Cơ Đốc Trưởng lão Tế Nam tham dự họp báo cũng nhấn mạnh, việc các tổ chức dân sự giám sát vụ việc quốc tịch của bà Lý Trinh Tú không nhằm phán xét xuất thân của một cá nhân, cũng không phải phân biệt hay thù ghét, mà là nêu ra các vấn đề then chốt liên quan đến nền dân chủ. Ông cho rằng: “Một tôi tớ không thể phục vụ hai chủ”, và là ủy viên lập pháp của một Đài Loan dân chủ, đối tượng duy nhất để trung thành chính là Đài Loan. Đây là yêu cầu cơ bản nhất của nền dân chủ, và ông không muốn thấy ngôi nhà dân chủ mà người Đài Loan vất vả xây dựng bị xâm phạm trong âm thầm, cần thiết phải từ chối sự thôn tính của Trung Quốc độc tài.

Ngoài ra, tranh cãi về quốc tịch của bà Lý Trinh Tú cũng gây quan tâm lớn trong cộng đồng người Đài Loan ở nước ngoài. Ngày 5/2, Hiệp hội Đài Loan Toàn Nhật Bản (All Japan Taiwanese Union, AJTU) đã ra tuyên bố, khẳng định rằng cho phép người mang quốc tịch Trung Quốc làm ủy viên lập pháp Đài Loan sẽ đe dọa nghiêm trọng đến nền dân chủ, chủ quyền và an ninh quốc gia của Đài Loan, đồng thời kêu gọi chính phủ Đài Loan xem xét lại các quy định liên quan.

Thúy Anh