Ngày 25/2, viện nghiên cứu (think tank) “Quỹ Marshall Đức” (The German Marshall Fund) tại Washington đã công bố báo cáo mang tên “Những nỗ lực của Đài Loan trong việc thúc đẩy khả năng chống chịu của xã hội”. Báo cáo do Chủ nhiệm Chương trình Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Quỹ Marshall Đức, bà Bonnie Glaser, và Giám đốc phụ trách Trung Quốc của tổ chức tư vấn rủi ro chính trị toàn cầu Eurasia Group, bà Amanda Hsiao, đồng tác giả.

Sau khi chiến tranh Nga–Ukraine bùng nổ, tình hình eo biển Đài Loan nhận được nhiều sự quan tâm. Trong bối cảnh Trung Quốc liên tục gia tăng đe dọa quân sự đối với Đài Loan, tháng 9 năm ngoái, Bộ Quốc phòng Đài Loan cũng đã ban hành phiên bản mới của “Cẩm nang an toàn toàn dân”, gồm ba chương chính: “Chuẩn bị trong thời kỳ hòa bình”, “Khi khủng hoảng xảy ra” và “Bảo vệ quê nhà”.

Báo cáo chỉ ra, dựa trên hàng chục năm kinh nghiệm chuẩn bị ứng phó với thiên tai, dưới sự lãnh đạo của chính quyền Lại Thanh Đức, Đài Loan đã thực hiện những bước đi quan trọng nhằm tăng cường khả năng chống lại sự xâm lược từ Trung Quốc. Chính quyền Lại Thanh Đức trực tiếp và công khai thảo luận về các mối đe dọa mà Đài Loan phải đối mặt, tiến hành các cuộc diễn tập mô phỏng phong tỏa từ Trung Quốc, đồng thời nêu rõ nguy cơ xâm lược quân sự của Trung Quốc trong sổ tay ứng phó khủng hoảng. “Đây là một bước tiến lớn trong cách ứng phó của Đài Loan và giúp bình thường hóa khái niệm về khả năng chống chịu của xã hội.”

Báo cáo phân tích rằng, đối với một xã hội vốn bị phân cực lâu nay về mối đe dọa từ Trung Quốc và cách thức Đài Loan nên tự bảo vệ, việc người dân ngày càng chấp nhận sự cần thiết của việc tăng cường khả năng chống chịu xã hội là một thay đổi đáng kể.

Báo cáo viết rằng, chính phủ trung ương Đài Loan đã đạt được tiến triển lớn trong việc xác định những điểm yếu của cơ sở hạ tầng trọng yếu, đồng thời chỉ đạo các bộ ngành, chính quyền địa phương và xã hội dân sự tập hợp nguồn lực, xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp. Để bảo đảm các kế hoạch này phát huy hiệu quả, cần tiến hành rà soát, kiểm chứng và diễn tập thường xuyên, liên tục, với sự phối hợp đồng bộ giữa chính phủ và xã hội, cùng với các sáng kiến và đầu tư bổ sung từ chính phủ trung ương.

Mặt khác, báo cáo cho rằng khả năng chống chịu của Đài Loan cũng sẽ phụ thuộc vào sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Nội bộ chính phủ Đài Loan tự tin rằng họ có thể xây dựng các kế hoạch cần thiết và dự trữ vật tư để vượt qua một cuộc phong tỏa kéo dài vài tháng từ Trung Quốc. Tuy nhiên, để đối phó với những tình huống cực đoan hơn, có thể cần đến sự hỗ trợ quốc tế quy mô lớn hơn. Do trọng tâm trong các sáng kiến của chính phủ Đài Loan là “khả năng chống chịu của công dân” thay vì “khả năng chống chịu quân sự”, nên còn rất nhiều không gian hợp tác với các đối tác quốc tế.

Báo cáo cho rằng Mỹ cùng các đồng minh chủ chốt trong khu vực, như Nhật Bản, Philippines và Australia… nên thường xuyên thảo luận với Đài Loan về các hình thức hành động “vùng xám” mà Trung Quốc có khả năng tiến hành cũng như các kịch bản khác nhau có thể xảy ra, nhằm bảo đảm chia sẻ thông tin và thống nhất nhận thức về mối đe dọa. Trọng tâm thảo luận cũng có thể bao gồm cách thức cung cấp vật tư cứu trợ nhân đạo cho hòn đảo trong trường hợp xảy ra phong tỏa hoặc chiến tranh.

Báo cáo nhấn mạnh rằng, sự ủng hộ liên tục và công khai của cộng đồng quốc tế đối với các nỗ lực tăng cường khả năng chống chịu của Đài Loan sẽ củng cố niềm tin của người dân Đài Loan vào hiệu quả của những nỗ lực này, đồng thời nâng cao ý chí bảo vệ đất nước. “Bằng cách hỗ trợ Đài Loan nâng cao khả năng chống chịu, các quốc gia có cùng chí hướng có thể đóng góp vào việc tăng cường răn đe và duy trì hòa bình tại eo biển Đài Loan.”