Ngày 28/2, Tổng thống Lại Thanh Đức đã đến Cao Hùng tham dự “Lễ tưởng niệm trung ương 79 năm Sự kiện 28/2”. Tổng thống cho biết, ông hy vọng thông qua lễ tưởng niệm được tổ chức hằng năm, người dân Đài Loan có thể dựa trên nền tảng sự thật để các thế hệ thấu hiểu lẫn nhau, đoàn kết với nhau, qua đó bảo đảm nền dân chủ của Đài Loan sẽ không bao giờ đi ngược trở lại con đường cũ.

Lễ tưởng niệm được tổ chức tại quảng trường phía trước Viện Bảo tàng Lịch sử thành phố Cao Hùng, với sự tham dự của nhiều lãnh đạo các cấp như Thủ tướng Trác Vinh Thái, Bộ trưởng Bộ Nội chính Lưu Thế Phương, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Lý Viễn và Thị trưởng Cao Hùng Trần Kỳ Mại, cùng nhiều quan chức khác.

Tổng thống Lại Thanh Đức phát biểu bày tỏ, sau khi nhậm chức, ông đã yêu cầu Cục An ninh Quốc gia tiến hành rà soát lại bằng phương pháp thủ công khoảng 1 triệu hồ sơ lưu trữ trong thời kỳ thiết quân luật, nhằm kiểm tra từng hồ sơ chính trị một cách kỹ lưỡng.

Sau 1 năm 4 tháng rà soát, trong tháng này, Cục An ninh Quốc gia đã giải mật toàn bộ hơn 50.000 hồ sơ chính trị được phát hiện thêm, thuộc giai đoạn trước năm 1992 (thời kỳ thiết quân luật). Nếu cộng thêm các hồ sơ mà cơ quan này đã kiểm tra và chuyển giao từ năm 2000 đến nay, thì tổng số hồ sơ chính trị đã được bàn giao cho Cục Lưu trữ thuộc Ủy ban Phát triển Quốc gia hiện đã vượt hơn140.000 hồ sơ, tất cả đều được công khai đầy đủ theo nguyên tắc “không giữ lại một hồ sơ nào, không che đi một chữ nào”.

Tổng thống cũng cho biết, trong đó các hồ sơ liên quan đến vụ án Thảm sát gia đình họ Lâm (林宅血案) đã được giải mật toàn bộ, nhưng điều đáng tiếc là nhiều chứng cứ của năm ấy đã bị hủy hoại một cách có hệ thống. Ông bày tỏ, vào thời điểm đó, "Ai có thể khiến các cơ quan tình báo ngăn cản hoạt động điều tra tư pháp? Chỉ chính quyền cầm quyền mới có khả năng như vậy". Điều này cho thấy rõ cách mà chính quyền độc tài năm xưa đã sử dụng bạo lực nhà nước để làm tổn hại người dân và gây ra sự hoang mang trong xã hội. Ông nhấn mạnh, dù nhiều chứng cứ đã bị tiêu hủy, nhưng sự can dự của bộ máy nhà nước trong việc che giấu chứng cứ và bưng bít sự thật, tự thân nó đã là một sự thật không thể bị xóa bỏ.

Tổng thống Lại Thanh Đức bày tỏ, trong thời gian tới, Bộ Giáo dục cần tích cực hơn nữa trong việc triển khai Cương lĩnh hành động Giáo dục về Công lý chuyển tiếp của quốc gia, đưa ký ức lịch sử địa phương vào chương trình học, để thế hệ trẻ từ nhỏ đã có thể hiểu lịch sử Đài Loan và yêu mảnh đất này. Bên cạnh đó, Bộ Văn hóa cũng cần chủ động hơn trong việc tổ chức các hoạt động văn hóa liên quan đến công lý chuyển tiếp, giúp thêm nhiều người hiểu được tiến trình phát triển dân chủ của Đài Loan, để mỗi người dân Đài Loan đều có thể kể câu chuyện của mình, hát bài ca của mình và yêu đất nước của mình.

Tổng thống đề cập, chính phủ sẽ tiếp tục thúc đẩy thực hiện công lý chuyển tiếp một cách sâu rộng hơn. Năm ngoái, Quỹ Khôi phục Quyền lợi đã cấp thêm hơn 1.500 giấy chứng nhận phục hồi danh dự, với mong muốn chính phủ nỗ lực hết sức để trao trả lại công lý và sự công bằng vốn đến muộn cho các nạn nhân và gia đình họ.

Ngoài ra, đối với các địa điểm từng xảy ra các vụ xâm hại nhân quyền trong thời kỳ cai trị độc tài, ông cũng cảm ơn Bộ Văn hóa đã khởi động quy trình thẩm định, với hy vọng bảo tồn thêm nhiều địa điểm có ý nghĩa về công lý chuyển tiếp. Trong đó, nơi xảy ra vụ Thảm sát gia đình họ Lâm, nay là Nhà thờ Nghĩa Quang (Gikong Church), cũng đã được liệt kê là địa điểm có ý nghĩa về công lý chuyển tiếp, để tiếp tục được bảo tồn và gìn giữ.

Tổng thống cho biết trong thời gian gần đây, nhiều người đã đến thăm Nhà thờ Nghĩa Quang (Gikong Church), ông hy vọng các thế hệ người dân Đài Loan sẽ đến những địa điểm lịch sử ở khắp nơi, suy ngẫm và nhìn lại những tổn hại mà chế độ độc tài đã gây ra đối với nhân quyền và tự do, cùng nhau làm sâu sắc thêm sự phát triển dân chủ của Đài Loan. Gia đình các nạn nhân cần vượt qua nỗi đau, biến đau thương thành sức mạnh, để củng cố nền dân chủ Đài Loan và ngăn bi kịch tái diễn.

Tổng thống nhấn mạnh, Sự kiện 28/2 cũng dạy cho thế giới một bài học rằng “Dân chủ chưa bao giờ là món quà từ trên trời rơi xuống”, chỉ khi đối diện lịch sử một cách trung thực và theo đuổi sự thật, xã hội mới có thể thực sự hòa giải. Đó cũng là lý do vì sao mỗi năm đều tổ chức lễ tưởng niệm 28/2, nhằm nhắc nhở mọi người lấy lịch sử làm bài học, để lịch sử không lặp lại. “Chỉ trong thể chế dân chủ mới có thể tránh việc bộ máy nhà nước một lần nữa làm tổn hại người dân”.

Ngoài ra, Tổng thống cũng đề cập rằng những năm gần đây, Trung Quốc đã dùng mọi cách hòng thôn tính Đài Loan, với cương vị Tổng thống, sứ mệnh lớn nhất của ông là bảo vệ Đài Loan, ông sẽ đoàn kết cả chính phủ lẫn phe đối lập, cùng người dân chung tay bảo vệ nền dân chủ. Ông lần nữa nhấn mạnh rằng, hòa bình là vô giá, nhưng theo đuổi hòa bình cần có lý tưởng, không thể có ảo tưởng. “Từ bỏ chủ quyền để đàm phán hòa bình nhằm thúc đẩy thống nhất thì đó không phải là hòa bình thực sự”, chỉ có hòa bình được hậu thuẫn bằng sức mạnh mới là hòa bình đích thực.

Thúy Anh