Thi phái VHNT Đồi Nghệ sỹ - CLB Tâm Giao - CLB Mây Núi Nàng Tiên- Liên hoan Âm nhạc & Thơ ca (Artist Hill) “Sắc màu văn hóa dân tộc - Nối vòng tay bè bạn năm châu” vừa được tổ chức tại Việt Nam, nghệ sĩ thế hệ người Việt thứ hai tại Đài Loan,Trần Đức Dân được mời tham dự và chia sẻ về vị thế quốc tế của Đài Loan thông qua các tác phẩm thơ viết bằng tiếng Đài (Mân Nam). Anh cho biết việc tìm lại tiếng mẹ đẻ giúp anh sáng tác một cách chân thành và thuần khiết hơn, đồng thời mong muốn trở thành cầu nối văn hóa và “nhà ngoại giao nhân dân” nhờ nền tảng đa văn hóa của mình.
Liên hoan Âm nhạc & Thơ ca lần thứ hai tại Việt Nam diễn ra từ ngày 20/3 đến 25/3, quy tụ gần 30 nhà văn, nhà thơ quốc tế đến từ Hàn Quốc, Hungary, Thái Lan, Uzbekistan, Ý… cùng giao lưu và chia sẻ sáng tác với các nghệ sĩ địa phương.
Nghệ sĩ thế hệ thứ hai Trần Đức Dân tham gia sự kiện với tư cách đại diện Đài Loan theo lời mời của giám tuyển Bàng Ái Thơ và bà Kiều Bích Hậu – Ủy viên Ban Dịch thuật Văn học thuộc Hội Nhà văn Việt Nam, đồng thời là Trưởng nhóm nữ dịch giả Hà Nội.
Trần Đức Dân, với bút danh “Đức Cẩu”, sáng tác thơ bằng tiếng Đài. Tại liên hoan, anh giới thiệu các tác phẩm của mình và giải thích với nghệ sĩ quốc tế về mối quan hệ giữa tiếng Đài và tiếng Hoa tại Đài Loan, nhấn mạnh rằng tiếng Đài mới là tiếng mẹ đẻ của gia đình bên nội anh.
Anh cũng chia sẻ tác phẩm “Khí phách của cỏ dại”, từng giành giải Nhì hạng mục thơ hiện đại tiếng Đài tại Giải Văn học Đả Cẩu 2021. Tác phẩm được lấy cảm hứng từ trải nghiệm nhổ cỏ, khi anh chứng kiến sức sống mãnh liệt và tinh thần kiên cường của cỏ dại trong nghịch cảnh, qua đó nhân hóa hình ảnh cỏ dại chống lại các tác nhân xâm lấn từ bên ngoài.
Anh cho biết: “Nếu chúng ta cũng có ý chí như cỏ dại, thì dù bị cắt bỏ thế nào cũng có thể tự nhiên mọc lại. Việc cỏ dại cùng nhau chống lại các mối đe dọa từ bên ngoài là điều hết sức tự nhiên, bởi đó là vấn đề sống còn.”
Tại Liên hoan Âm nhạc & Thơ ca lần này ở Việt Nam, anh cũng nỗ lực chia sẻ những giá trị của Đài Loan với các đại biểu tham dự và nhận được sự hưởng ứng ấm áp, vượt qua ranh giới ngôn ngữ, thân phận và chủng tộc.
Anh cũng chia sẻ về tầm quan trọng của việc khôi phục tiếng mẹ đẻ. Khoảng thời gian bước vào đại học năm 2016 là bước ngoặt trong cuộc đời anh. Là một nhạc sĩ, ban đầu anh lựa chọn sáng tác bằng tiếng Hoa và tiếng Anh, nhưng không tạo ra được những tác phẩm khiến bản thân hài lòng. “Chỉ đến khi bắt đầu sáng tác bằng tiếng Đài, cảm hứng mới thực sự xuất hiện, và mọi thứ bắt đầu vận hành.”
Những ngày bên giường bệnh của cha, Trần Đức Dân đã dùng tiếng Đài để trò chuyện, tâm sự cùng ông. Hơn một năm chăm sóc cha đã giúp khả năng tiếng Đài của anh tiến bộ rõ rệt. “Tôi không muốn cha tôi nghĩ rằng con mình lại không biết nói chính ngôn ngữ của mình.” Anh nói.
Hiện nay, thế hệ thứ hai có thể tiếp cận nhiều học bổng, cũng như các chương trình như “Kế hoạch hiện thực hóa ước mơ ở hải ngoại” dành cho con em tân di dân, qua đó khuyến khích họ tận dụng lợi thế ngôn ngữ từ tiếng mẹ đẻ của cha/ mẹ mình.
Mẹ của Trần Đức Dân hiện giảng dạy tiếng Việt tại một trường học ở Đài Loan. Anh cho biết: “Thời khóa biểu của học sinh bây giờ rất đa dạng. Trước đây, không có các lớp dạy ngôn ngữ Đông Nam Á. Hiện nay, các trường đều mời giáo viên đến dạy các thứ tiếng mẹ đẻ giúp học sinh có thể theo học.”
Khi nhìn vào thời khóa biểu, tôi thực sự xúc động. Nếu mẹ bạn cũng là người nhập cư, bạn có thể tự do và có quyền học ngôn ngữ của mẹ mà không cần phải hy sinh thời gian tham gia câu lạc bộ. Tôi thật sự rất ngưỡng mộ vì ở thời của tôi không có cơ hội này.
Anh cũng mong muốn thông qua các sáng tác của mình làm cầu nối văn hóa giữa Đài Loan và Việt Nam, góp phần xóa bỏ những định kiến về Việt Nam trong mắt một bộ phận người Đài Loan và tăng cường sự thấu hiểu song phương. Điều này cũng được thể hiện trong tác phẩm thơ của anh “Khi một người du lịch ở Việt Nam”, khắc họa tâm trạng của người nhập cư mới và lao động di cư.
Anh cho biết, ngày nay thế hệ thứ hai có thể tự hào về xuất thân của mình, quốc tịch của mẹ, điều từng khó nói trước đây, nay lại trở thành điều “rất ngầu” trong mắt bạn bè.
Tố Kim
/
