Những quả chuối vàng óng, thơm ngọt vốn hay xuất hiện ở miền Nam Đài Loan, nhưng ngay trong khuôn viên Trường THPT Hoa Giang (華江高中) ở nội thành Đài Bắc lại có hẳn một vườn chuối nhỏ. Để hưởng ứng việc thúc đẩy giáo dục nông nghiệp – thực phẩm, từ năm 2015 nhà trường đã mở ra khu vườn nhỏ trên khoảng đất bỏ trống trong khuôn viên. Từ các loại rau, hoa, trái cây cho đến nay đã thu hoạch được những buồng chuối chín vàng. Mỗi mùa thu hoạch không chỉ giúp bổ sung món ăn cho học sinh mà còn mang lại lợi ích cho các viện dưỡng lão gần đó, đồng thời giúp học sinh trải nghiệm niềm vui “tự trồng – tự ăn”.

Khu vườn nhỏ của trường Hoa Giang,  hình mẫu tiêu biểu cho giáo dục nông nghiệp – thực phẩm giữa đô thị

Cục Quản lý Lương thực và Nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp đã thúc đẩy giáo dục nông nghiệp – thực phẩm trong nhiều năm, và khu vườn nhỏ trong khuôn viên Trường THPT Hoa Giang chính là một ví dụ điển hình. Vào đầu năm 2015, nhằm làm đẹp khuôn viên và hưởng ứng chính sách, nhà trường bắt đầu triển khai dự án này, chỉnh trang lại khu đất trống và trồng các loại hoa, rau đơn giản.

Hiệu trưởng Trương Minh Phụng cho biết, ban đầu chỉ là một khu nhỏ, nhưng theo thời gian, cùng với việc cải tạo cơ sở vật chất và một số cây cối bị thối rễ buộc phải chặt bỏ, khu vườn nhỏ đã phát triển từ phiên bản 1.0 lên đến 4.0 như hiện nay. Các loại cây trồng cũng chuyển từ hoa và rau sang các loại trái cây như cam quýt, và vài năm gần đây bắt đầu trồng thêm chuối, giúp học sinh quan sát trọn vẹn quá trình sinh trưởng của cây chuối. Giáo viên phụ trách khu vườn cô Dương Mỹ Quyên chia sẻ: "Tôi nghĩ chuối là loại cây ít thấy ở miền Bắc Đài Loan vì đây là cây nhiệt đới, phổ biến hơn ở miền Nam. Nhưng chuối lại là loại trái cây quen thuộc hằng ngày. Học sinh thường không có cơ hội quan sát toàn bộ quá trình sinh trưởng của nó, nên khoảng 7–8 năm trước chúng tôi bắt đầu trồng chuối.”

Độc nhất vô nhị: 17 giống chuối tại một ngôi trường ở miền Bắc Đài Loan

Hiện nay, nhà trường đã trồng được 17 giống chuối, gồm cả loại ăn được và loại dùng làm cây cảnh, trở thành cảnh quan độc đáo hiếm có trong các trường học miền Bắc. Cô Dương Mỹ Quyên cho biết: “Khoảng 3 năm trước, chúng tôi liên tục bổ sung các giống chuối. Hiện có 10 loại có thể ăn và 7 loại dùng làm cảnh. Tổng cộng khoảng 17 loại, và ở miền Bắc Đài Loan thì đây là nơi duy nhất có cảnh quan này.”

Do khí hậu miền Nam thuận lợi, chuối có thể thu hoạch sau một năm, nhưng ở Đài Bắc mưa nhiều nên thường mất 2 - 2,5 năm mới chín. Tuy nhiên, điều này lại giúp chuối có hương vị đậm đà và ngon hơn. Vì nhà trường không làm kinh doanh, nên chuối được để chín tự nhiên trên cây, từ đó tạo nên giống “chuối bàn tay cầu nguyện”(合掌蕉) chín cây hiếm có. Cô Dương Mỹ Quyên nói thêm: "Năm ngoái, Viện Nghiên cứu Chuối đến tham quan và tổ chức hoạt động giáo dục. Khi thấy buồng chuối bàn tay cầu nguyện của chúng tôi, họ nói đây là trường hợp duy nhất ở Đài Loan. Vì chuối ở đây đều được để chín tự nhiên trên cây, trong khi thông thường người ta thu hoạch khi còn xanh rồi mới ủ chín.”

Thành quả “bội thu” – học sinh và người cao tuổi đều được hưởng lợi

Khu vườn nhỏ chủ yếu do học sinh của trường chăm sóc, nên nhà trường cũng đem“trái ngọt”phục vụ lại cho học sinh". Khi thu hoạch rau quả, như rau lang sẽ được chuyển đến căng tin để chế biến thức ăn cho học sinh, đồng thời chia sẻ với người cao tuổi trong cộng đồng.

Tài nguyên giáo dục sống động – được các trường lân cận đánh giá cao

Thành quả này cũng được chia sẻ với các trường xung quanh. Các trường xung quanh như THCS Vạn Hoa (萬華國中), Trường Tiểu học Tây Viên (西園國小), Tiểu học Song Viên (雙園國小) và Trường Mầm non Thực nghiệm Nam Hải (南海實驗幼兒園) thường xuyên đưa học sinh đến tham quan. Do vườn chuối trong trường có nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, học sinh có thể quan sát rõ từng giai đoạn sinh trưởng, mang lại nhiều phản hồi tích cực. Hiệu trưởng giải thích: "Chúng tôi ví các giai đoạn phát triển của cây chuối như quá trình lớn lên của con người: có chuối mần non, chuối tiểu học, chuối trung học, chuối cấp ba."

Kỳ tích xanh từ nỗ lực của thầy trò – học cách trân trọng thức ăn từ đời sống

Không chỉ được các trường khác công nhận, chính học sinh Hoa Giang là người thu hoạch nhiều nhất – không chỉ là“ăn", mà còn là trải nghiệm. Từ việc xới đất, tưới nước đến ghi chép quá trình sinh trưởng, các em chứng kiến cây lớn lên từng ngày, từ đó đạt được cảm giác thành tựu. Thậm chí, có những em trước đây không ăn hành cũng bắt đầu thử và dần chấp nhận. Thậm chí, nhiều cựu học sinh quay lại trường vào dịp kỷ niệm để xem cây mình từng trồng nay phát triển ra sao, có người còn theo học chuyên ngành làm vườn, đây đều là những“trái ngọt" ngoài mong đợi của dự án.

Từ diện tích ban đầu chỉ 50m², khu vườn nhỏ nay đã mở rộng ra gần 2000m². Kỳ tích xanh này là kết quả của nhiều năm nỗ lực chung của thầy và trò, tạo nên một vườn xanh chữa lành giữa lòng Đài Bắc. Qua đó, học sinh không chỉ trải nghiệm niềm vui làm nông hiện đại mà còn học được cách canh tác thân thiện, trân trọng thức ăn và xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, hiện thực hóa ý nghĩa của giáo dục nông nghiệp – thực phẩm.

Thu Hương