Ủy viên Đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ bà Jeanne Shaheen dẫn đầu đoàn nghị sĩ lưỡng đảng gồm nghị sĩ cùng đảng Jacky Rosen và các nghị sĩ Đảng Cộng hòa John Curtis, Thom Tillis thăm Đài Loan từ ngày 30 đến 31/3. Ngoài việc bày tỏ sự ủng hộ của Quốc hội Mỹ đối với Đài Loan, đoàn cũng thúc giục Viện Lập pháp nhanh chóng thông qua dự luật mua sắm quốc phòng.

Ngày 16/4, Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ cho biết, 4 nghị sĩ nói trên đã cùng ký thư vào ngày 14/4 gửi tới Viện trưởng Viện Lập pháp Hàn Quốc Du và các ủy viên lập pháp của cả phe chính quyền và phe đối lập. Theo hãng Reuters, trong chuyến thăm Đài Loan cuối tháng 3, 4 nghị sĩ Mỹ đã hội đàm với Tổng thống Lại Thanh Đức, Viện Lập pháp và đội ngũ an ninh quốc gia. Phía Mỹ đang thực hiện cam kết với Đài Loan, sẽ thông báo Quốc hội Mỹ thúc đẩy một đợt bán vũ khí mới cho Đài Loan, bao gồm thiết bị chống máy bay không người lái, hệ thống chỉ huy tác chiến tích hợp và trang bị tầm trung tăng cường phòng không. Đồng thời nhấn mạnh sẽ nỗ lực thúc đẩy việc bàn giao nhanh chóng các năng lực (trang bị) then chốt; các thương vụ này dự kiến được công bố trong vài tuần tới, và tin rằng các đảng phái tại Đài Loan sẽ đạt được đồng thuận về mua sắm quốc phòng.

Về việc này, Ủy viên lập pháp Đảng Dân tiến Trần Quán Đình cho biết, sau nhiều lần thương lượng với Đảng Quốc dân, hai bên đã từng bước đạt được đồng thuận, bao gồm việc có chờ thư báo giá chính thức của Mỹ (LOA) được gửi đến rồi mới tiến hành xem xét lại, hoặc đưa thẳng vào lần sửa đổi trong Đạo luật đặc biệt về quốc phòng lần này để xử lý chung hay không, các phương án đều đã được thảo luận, cho thấy hai bên đã có mức độ đồng thuận nhất định về vấn đề mua sắm quân sự.

Tuy nhiên, ông cũng cho biết hiện nay bất đồng lớn nhất giữa hai bên là tỷ lệ phân bổ giữa sản xuất quốc phòng trong nước, nghiên cứu phát triển và mua sắm thương mại từ nước ngoài. Ông Trần Quán Đình nói: “Trong nội bộ Đảng Quốc dân vẫn có nhiều ý kiến khác nhau, nhiều sự điều chỉnh, nên hiện tại vấn đề vẫn bị mắc ở chỗ giữa sản xuất ủy thác và mua sắm thương mại, hai hạng mục này khoảng hơn 300 tỷ, trong tổng ngân sách mua sắm quốc phòng khoảng 1,25 nghìn tỷ, mua sắm quốc phòng từ chính phủ khoảng hơn 900 tỷ, đây chính là điểm khúc mắc của vấn đề.”

Tuy nhiên, Ủy viên lập pháp Đảng Quốc dân Ngưu Húc Đình cho biết sẽ nhìn nhận thư của các nghị sĩ Mỹ gửi Viện Lập pháp với thái độ thiện chí. Ông cho rằng mục tiêu cuối cùng của các bên đều là giải quyết vấn đề, chứ không phải kéo dài bế tắc. Ông nhấn mạnh rằng phía Đảng Quốc dân quan tâm việc “thư báo giá chính thức (LOA)” từ Mỹ có được gửi đến hay không, đây là một trong những căn cứ quan trọng để xem xét dự luật mua sắm quốc phòng.

Ông Ngưu Húc Đình nói: “Điều này ai cũng biết, việc LOA có đến hay không là một căn cứ rất quan trọng để Đảng Quốc dân đánh giá các phiên bản dự luật. Vì vậy, khi nhận được bức thư như vậy, cá nhân tôi nhìn với thái độ rất thiện chí, vì cuối cùng mọi người đều muốn giải quyết vấn đề chứ không phải để bế tắc tiếp tục kéo dài.”

Ông Ngưu Húc Đình cũng cho biết, Viện trưởng Viện Lập pháp Hàn Quốc Du sẽ tiếp tục triệu tập thương lượng giữa các đảng vào thứ Tư tuần tới (ngày 22/4), và quá trình xem xét sẽ được tiến hành theo đúng quy trình. Ông cũng cho rằng dù là cam kết hay thiện chí từ phía Mỹ, đều có tác động tích cực đối với việc thúc đẩy dự luật mua sắm quốc phòng.

Thúy Anh