Chuyến công du Eswatini của Tổng thống Lại Thanh Đức dự kiến khởi hành vào hôm nay ngày 22/4 đã phải tạm hoãn do ba quốc đảo châu Phi bất ngờ hủy cấp phép chuyến bay chuyên cơ. Ngày 21/4, nhiều nghị sĩ Mỹ lên tiếng ủng hộ trên mạng xã hội, chỉ trích Trung Quốc “bắt nạt” đồng minh của Mỹ và khẳng định ủng hộ quyền tham gia quốc tế của Đài Loan.

Theo kế hoạch, Tổng thống Lại Thanh Đức sẽ bay thẳng tới quốc gia bang giao tại châu Phi là Eswatini vào ngày 22/4. Tuy nhiên, hành trình buộc phải trì hoãn sau khi các nước Seychelles, Mauritius và Madagascar đột ngột hủy cấp phép bay qua không phận.

Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ (phe Cộng hòa) đăng trên nền tảng X rằng: “Trung Quốc một lần nữa bắt nạt đồng minh thân cận của Mỹ là Đài Loan. Chúng tôi sát cánh cùng Đài Loan để chống lại hành vi cưỡng ép trắng trợn này.”

Ủy ban Đặc biệt về Cạnh tranh Mỹ - Trung Hạ viện Mỹ cũng lên án việc Bắc Kinh gây sức ép buộc các nước từ chối cấp quyền bay qua không phận, cho rằng đây “không phải ngoại giao mà là cưỡng ép kinh tế nhằm cô lập đối tác dân chủ của Mỹ”, đồng thời khẳng định Mỹ ủng hộ quyền tham gia quốc tế một cách tự do của Đài Loan.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Curtis nhận định, việc Trung Quốc gây áp lực để cô lập Đài Loan cho thấy các chế độ chuyên quyền không chỉ hạn chế tự do trong nước mà còn can thiệp ra bên ngoài, ông cho rằng trong một trật tự quốc tế do Trung Quốc chi phối, các quyền tự do cơ bản đều có nguy cơ bị hạn chế.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Ted Cruz cho rằng Mauritius trước đây từng hành động vì lợi ích của Trung Quốc trong vấn đề quần đảo Chagos, và nay tiếp tục can thiệp vào hành trình bay của Đài Loan. Ông nhấn mạnh Mỹ cần có phản ứng để bảo vệ lợi ích và chủ quyền của mình, đồng thời yêu cầu phía Mauritius chịu trách nhiệm.

Hạ nghị sĩ Mario Diaz-Balart, đồng Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ ủng hộ Đài Loan tại Quốc hội Mỹ, chỉ trích Bắc Kinh tiếp tục gây sức ép lên các nước khác nhằm cản trở hành trình của lãnh đạo Đài Loan. Ông cho rằng việc ba quốc gia châu Phi “khuất phục trước áp lực của Trung Quốc là điều đáng xấu hổ”, đồng thời cảnh báo việc “vũ khí hóa an toàn hàng không là hành động liều lĩnh và nguy hiểm”.

Hạ nghị sĩ Pat Harrigan cũng cáo buộc Trung Quốc sử dụng đòn bẩy nợ để gây áp lực lên ba quốc gia này, qua đó ngăn cản máy bay của Tổng thống Đài Loan đi qua không phận. Ông nhận định đây là một hình thức “chiến tranh kinh tế hoàn hảo”, không cần sử dụng đến vũ lực khi Bắc Kinh nắm giữ phần lớn nợ của nhiều quốc gia châu Phi.

Tường Vy