Từ khi Bảo tàng Chimei khơi mào cơn sốt về Ai Cập cổ đại tại miền nam Đài Loan, thì Đài Bắc cũng tham gia vào cuộc đua trong mùa hè này. Một bộ sưu tập lớn từ Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Florence lần đầu tiên được trưng bày tại Đài Loan và đặt tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Đài Loan, để du khách có thể trực tiếp trải nghiệm những bí ẩn về xác ướp và sự bất tử mà không cần phải đi đâu xa.

Lịch sử của những hiện vật cổ của Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Florence có từ thời kỳ bùng nổ ngành Ai Cập học lan rộng khắp châu Âu vào thế kỷ 19. Khi đó, Jean-François Champollion, người đã giải mã thành công chữ tượng hình Ai Cập cổ đại và học giả người Ý Ippolito Rosellini đã dẫn đoàn đi thám hiểm dọc bờ sông Nile, mở ra cánh cửa cho thế giới Phương Tây hiểu về Ai Cập và nền văn minh nơi đây. Bộ sưu tập không chỉ tái hiện nền văn minh Ai Cập cổ đại, mà cho người xem thấy được sự phát triển dần dần của ngành Ai Cập học ở châu Âu.

Nghiên cứu viên Lâm Thụy Đường (Lin Rui-tang), thuộc Tổ triển lãm - Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Đài Loan chỉ ra rằng, với trọng tâm là “Bất tử” trong chủ đề “Xác ướp Ai Cập - Truyền thuyết bất tử”, triển lãm sẽ giải thích cách người Ai Cập cổ đại tạo ra con đường đến thế giới bên kia thông qua các nghi lễ và hiện vật. Hơn nữa, triển lãm này tập trung nhiều hơn vào trải nghiệm cuộc sống của những người bình thường. Ông Lâm Thụy Đường cho biết, chúng tôi có rất nhiều hiện vật trưng bày trong triển lãm lần này, đương nhiên cũng có một số liên quan đến Pharaoh Ai Cập. Tuy nhiên, chúng ta có thể thấy rõ hơn về cách thức người dân thuộc các tầng lớp xã hội khác nhau, từ thường dân đến các thầy tế, đã sử dụng những hiện vật này để cố gắng đạt được sự bất tử. Khác với triển lãm ở Bảo tàng Chimei, vốn tập trung vào khía cạnh chính trị của quyền lực hoàng gia và quyền lực của Pharaoh, cũng như các khía cạnh nghệ thuật và văn hóa. Trọng tâm của hai triển lãm này khác nhau.

Thu hút sự chú ý nhất triển lãm chính là xác ướp một người phụ nữ có niên đại từ 300 năm trước. Ông Lâm Thụy Đường nhấn mạnh, triển lãm không chỉ dừng lại ở việc đây là một xác ướp và là một kỳ quan, mà sẽ quay trở về quá khứ khi người phụ nữ này còn sống. Bên cạnh đó, triển lãm còn có xác ướp của em bé, xác ướp của chó, thậm chí có cả “xác ướp giả”, điều này phản ánh những mặt khác nhau của xác ướp trong văn hóa tang lễ Ai Cập. 

Người Ai Cập tin rằng, người chết phải trải qua một cuộc phán xét “cân trái tim” nghiêm ngặt trước khi tới cõi Osiris. Vì vậy, triển lãm cũng trưng bày tập giấy cói Papyrus như một “cẩm nang hướng dẫn” người chết có thể thuận lợi hoàn thành hành trình đến với thế giới bên kia. Những hiện vật khác bao gồm bùa hộ mệnh và những vật dụng chôn cất thông thường như quan tài gỗ, những chiếc bình Canopic, mắt thần Horus v.v., đều mang tính bảo vệ người chết và cũng là hiện thân cho khát vọng bất tử của người Ai Cập cổ đại.

Để đáp lại trí tưởng tượng đa văn hóa này, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Đài Loan đồng thời khai mạc triển lãm đặc biệt mang tên “Chương cuối chưa kết thúc: Góc nhìn văn hóa về sự sống và cái chết” (終章未完—穿越生死的文化觀想), để đưa trọng tâm trở lại Đài Loan. Nhà nghiên cứu Ngô Chiêu Khiết (Wu Zhao-jie) cho biết, mục tiêu giám tuyển không chỉ đơn thuần là giới thiệu Ai Cập, mà còn tạo ra cuộc đối thoại giữa phương Đông và phương Tây, khám phá các quan điểm của Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo và các dân tộc bản địa để bàn luận về sự sống và cái chết không phải là những thế lực đối lập, mà là những cách hiểu quan trọng về cuộc sống. Triển lãm đặc biệt trưng bày các bức tranh “Thập Điện Diêm Vương”, mô tả đầy đủ hành trình của người đã khuất khi phải trải qua quá trình xét tội và đầu thai, để người xem có thể dần dần hiểu được trật tự dưới địa phủ. Triển lãm cũng kết hợp với công nghệ tương tác, bao gồm hình ảnh kỹ thuật số và trải nghiệm theo phong cách RPG, người xem có thể hóa thân vào các nhân vật và tham gia vào quá trình xét xử tội, từ đó suy ngẫm về ý nghĩa cuộc sống và ý nghĩa của chương cuối.

Triển lãm “Xác ướp Ai Cập - Truyền thuyết bất tử” (埃及木乃伊—永生傳說) sẽ diễn ra từ ngày 18/6 đến ngày 28/9/2026 tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Đài Loan (國立歷史博物館). Triển lãm đặc biệt “Chương cuối chưa kết thúc: Góc nhìn văn hóa về sự sống và cái chết” (終章未完—穿越生死的文化觀想) sẽ diễn ra từ ngày 30/5 đến ngày 20/9/2026. 

Thu Trang