Tổng thống Lại Thanh Đức đã có bài phát biểu qua ghi hình vào chiều ngày 11/6 tại Đại hội thường niên năm 2026 của Hội Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Trung Hoa Dân Quốc (日華議員懇談會, gọi tắt là 日華懇). Ông bày tỏ lòng cảm ơn vì Hội vẫn luôn nỗ lực hết mình để lên tiếng ủng hộ Đài Loan, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc hơn cho giao lưu và hợp tác giữa Đài Loan và Nhật Bản. Tổng thống cũng bày tỏ mong muốn Hội tiếp tục mạnh mẽ ủng hộ Đài Loan, thúc đẩy hợp tác song phương ngày càng sâu rộng hơn, đồng thời cùng nhau hiện thực hóa tầm nhìn về một “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Theo thông cáo báo chí của Phủ Tổng thống, Tổng thống Lại Thanh Đức phát biểu rằng trong suốt 53 năm kể từ khi thành lập, Hội Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Trung Hoa Dân Quốc luôn là một động lực mạnh mẽ thúc đẩy tình hữu nghị giữa Đài Loan và Nhật Bản, không ngừng đưa quan hệ song phương phát triển vững chắc.

Ông cho biết, dù là trong việc tăng cường tình hữu nghị giữa các nghị sĩ hai nước, ủng hộ sự tham gia của Đài Loan vào các hoạt động quốc tế, hay thúc đẩy các chính sách nhằm nâng cao phúc lợi cho người dân hai bên, Hội luôn dốc toàn lực lên tiếng ủng hộ Đài Loan, liên tục góp phần xây dựng nền tảng ngày càng vững chắc hơn cho giao lưu và hợp tác giữa Đài Loan và Nhật Bản.

Tổng thống cũng nhấn mạnh rằng vào Đại hội thường niên năm ngoái, Hội Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Trung Hoa Dân Quốc đã công bố phương châm cơ bản, trong đó nhấn mạnh nếu Đài Loan gặp sự cố cũng tức là Nhật Bản gặp sự cố, và cũng sẽ liên quan đến liên minh Mỹ - Nhật, đồng thời tuyên bố rằng tuyệt đối không được để tình huống đó xảy ra.

Tổng thống nói thêm rằng sự ủng hộ kiên định của Hội nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Trung Hoa Dân Quốc đã khiến Đài Loan vô cùng cảm động và biết ơn.

Tổng thống Lại Thanh Đức cũng bày tỏ lời cảm ơn tới bà Takaichi Sanae vì đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan trên các diễn đàn quốc tế.

Ông cho rằng, trong bối cảnh Trung Quốc không ngừng bành trướng chủ nghĩa chuyên chế và tìm cách thay đổi trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, Đài Loan cùng Nhật Bản và các quốc gia có chung giá trị chỉ có thể đối phó hiệu quả với các mối đe dọa và thách thức bằng cách kiên định bảo vệ các giá trị dân chủ và tự do, đoàn kết hợp tác, đồng thời thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện trên mọi lĩnh vực.

Ngoài ra, tại Đại hội thường niên diễn ra ngày 11/6, Hội Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Trung Hoa Dân Quốc đã chính thức thông qua quyết định đổi tên thành “Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Đài Loan” (日本台灣友好議員連盟, Japan-Taiwan Diet Members’ Consultative Council).

Theo quyết định này, chữ “台灣” (Đài Loan) được sử dụng để thay thế chữ “華”, vốn là cách gọi tắt mang tính lịch sử liên quan đến Trung Hoa Dân Quốc. 

Hạ nghị sĩ Keiji Furuya - người đứng đầu của liên minh này cho biết trong cuộc phỏng vấn sau Đại hội rằng chính phủ Nhật Bản và các cơ quan liên quan đến Đài Loan đã hoàn tất việc điều chỉnh tên gọi từ nhiều năm trước. Vì vậy, việc đổi tên lần này là điều hợp lý và cũng là kết quả của một quá trình đánh giá lâu dài.

Liên quan đến việc Hội Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Trung Hoa Dân Quốc đổi tên, Đại diện Đài Loan tại Nhật Bản ông Lý Dật Dương phát biểu tại Đại hội ngày 11/6 rằng đây là một thời khắc quan trọng mang ý nghĩa lịch sử, tượng trưng cho việc tình hữu nghị giữa Đài Loan và Nhật Bản sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển sâu sắc hơn trên nền tảng đã được xây dựng qua nhiều năm.

Ông tiết lộ rằng ngay sau khi biết tin đổi tên tại hội trường, ông đã lập tức báo cáo với Tổng thống Lại Thanh Đức. Tổng thống tỏ ra rất vui mừng và đặc biệt nhờ ông chuyển lời cảm ơn chân thành cùng sự kính trọng tới tất cả các nghị sĩ Nhật Bản đã ủng hộ Đài Loan.

Ông Lý Dật Dương cho biết, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Furuya, tổ chức này trong nhiều năm qua đã tập hợp sức mạnh của các nghị sĩ thuộc nhiều đảng phái để thúc đẩy quan hệ Đài Loan - Nhật Bản. Trong số các thành tựu nổi bật có việc thúc đẩy Thượng viện Nhật Bản nhất trí thông qua nghị quyết ủng hộ Đài Loan tham gia Đại hội Y tế Thế giới (WHA) với tư cách quan sát viên vào năm 2021, các kỳ Đại hội thường niên qua cũng liên tục thông qua các nghị quyết ủng hộ Đài Loan và thường xuyên tổ chức các đoàn nghị sĩ sang thăm Đài Loan vào dịp Quốc khánh, thể hiện sự ủng hộ kiên định đối với Đài Loan.

Ông cũng nhắc đến việc tổ chức đã nhiều năm vận động để trong hồ sơ hộ tịch của người Đài Loan tại Nhật Bản, mục quốc tịch có thể ghi rõ là “Đài Loan” thay vì các cách ghi khác. Ngoài ra, khi Tổng thống Lại Thanh Đức thực hiện chuyến thăm quốc gia đồng minh là Eswatini vào tháng 4 năm nay và gặp phải sự gây sức ép, cản trở từ phía Trung Quốc, tổ chức này đã nhanh chóng công khai lên tiếng ủng hộ Đài Loan, điều mà xã hội Đài Loan vô cùng trân trọng và biết ơn.

Ông Lý Dật Dương cũng nhấn mạnh rằng Đài Loan đánh giá cao những nỗ lực chung của Mỹ, Nhật Bản và các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nhằm duy trì an ninh khu vực cũng như hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan.

Ông khẳng định Đài Loan, với tư cách là một thành viên quan trọng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đang đóng vai trò đáng kể trong việc xây dựng chuỗi cung ứng không phụ thuộc vào Trung Quốc và trong hợp tác an ninh. Đài Loan sẽ tiếp tục là một đối tác đáng tin cậy, cùng Nhật Bản và Mỹ nỗ lực thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình và ổn định.

Thúy Anh