Một số người dân phản ánh rằng khi mua sắm trên nền tảng thương mại điện tử Coupang, dù không đăng ký gói hội viên WOW nhưng vẫn bị tự động trừ phí hội viên 59 Đài tệ theo tháng. Trước những tranh chấp phát sinh từ mô hình đăng ký hội viên trực tuyến, Cục Ngành Công nghiệp Số thuộc Bộ Phát triển Số hoá ngoài việc trao đổi với doanh nghiệp và hướng dẫn cải thiện, còn đang tiến hành sửa đổi các quy định về hợp đồng mẫu, qui định doanh nghiệp không được phép mặc định coi người tiêu dùng đồng ý gia hạn và trừ phí tự động; việc gia hạn chỉ được phép thực hiện sau khi có sự đồng ý rõ ràng của người tiêu dùng. Hiện dự thảo sửa đổi đã hoàn tất giai đoạn lấy ý kiến công chúng và dự kiến sẽ được trình lên Viện Hành chính xem xét trong tháng 6 này.

Năm ngoái, nhiều người tiêu dùng cho biết sau khi mua hàng trên Coupang, sau khi nhận hóa đơn họ mới phát hiện mình bị trừ 59 Đài tệ phí hội viên, mặc dù chưa hề đăng ký gói WOW. Một số người dùng đã hủy đăng ký thông qua ứng dụng trước khi thời gian dùng thử kết thúc, cho rằng đã huỷ thành công và thậm chí đã liên hệ với bộ phận chăm sóc khách hàng, nhưng vẫn tiếp tục nhận được thông báo trừ phí. Ngoài ra, cũng có trường hợp người dùng muốn hủy đăng ký hội viên nhưng gặp phải các thủ tục phức tạp và rườm rà.

Cục Ngành Công nghiệp Số cho biết, mô hình kinh doanh dựa trên hình thức đăng ký định kỳ đang ngày càng phổ biến trong lĩnh vực thương mại điện tử. Mặc dù mang lại nhiều tiện ích cho người dùng, nhưng trên thực tế không ít doanh nghiệp đã áp dụng cơ chế “mặc định đồng ý” trong hợp đồng, khiến người tiêu dùng bị đưa vào chế độ gia hạn tự động và trừ phí dù chưa hề thể hiện sự đồng ý rõ ràng. Hình thức “đồng ý thụ động” này có thể ảnh hưởng đến quyền tự quyết của người tiêu dùng, đồng thời làm phát sinh các tranh chấp liên quan đến hoàn tiền và chấm dứt hợp đồng.

Để giải quyết vấn đề trên, cuối năm ngoái, Cục đã tổ chức các cuộc họp tham vấn và trao đổi với các bên liên quan, đồng thời bắt tay sửa đổi “Các điều khoản bắt buộc và điều khoản bị cấm trong hợp đồng mẫu giao dịch trực tuyến của ngành bán lẻ”. Mục tiêu là bảo đảm quyền được biết của người tiêu dùng, xác lập nguyên tắc phải có sự đồng ý rõ ràng của khách hàng và tăng cường bảo vệ quyền hủy dịch vụ. Hiện nay, dự thảo đã hoàn tất thủ tục công bố lấy ý kiến và dự kiến sẽ được trình lên Cục Bảo vệ Người tiêu dùng thuộc Viện Hành chính trong tháng 6 này để xem xét. Sau khi được Viện Hành chính phê duyệt, Bộ Các vấn đề Phát triển Số hoá sẽ chính thức công bố và đưa vào thực thi.

Theo nội dung dự thảo, lần sửa đổi này bổ sung thêm Điều 9 trong phần các điều khoản bị cấm, quy định rằng: “Cấm quy định việc tự động gia hạn và trừ phí theo hình thức mặc định mà không thông báo riêng cho người tiêu dùng.” Trong phạm vi quản lý của Bộ Phát triển Số hoá, các dịch vụ như gói VIP của Shopee, hội viên WOW của Coupang hay gói hội viên moPlus của momo đều sẽ phải tuân thủ các quy định mới này. Trong thời gian tới, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục theo dõi các mô hình giao dịch trực tuyến mới, đồng thời thường xuyên rà soát và điều chỉnh quy định pháp luật để xây dựng môi trường thương mại điện tử thân thiện và lành mạnh hơn cho người tiêu dùng.

Thu Hương