Có nguồn tin cho biết, vào giữa tháng 6, Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ đã hoàn tất việc xem xét các điều khoản của Đạo luật Ủy quyền quốc phòng năm tài khóa 2027 (NDAA 2027). Điểm đáng chú ý là lần đầu tiên Mỹ không còn xem Đài Loan và Philippines là hai đối tượng phòng thủ riêng biệt, mà đưa cả hai vào một khuôn khổ hợp tác chung mang tên “Sáng kiến Hợp tác an ninh chuỗi đảo thứ nhất” (First Island Chain Security Cooperation Initiative). Cơ chế mới này sẽ thay thế cho “Sáng kiến Hợp tác an ninh Đài Loan” (Taiwan Security Cooperation Initiative - TSCI) trước đây.

Trả lời báo chí tại Viện Lập pháp ngày 17/6, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Hoa Dân Quốc phụ trách chính sách quốc phòng, ông Từ Tư Kiệm cho biết, mục tiêu của Sáng kiến Hợp tác an ninh Đài Loan trước đây là hỗ trợ Đài Loan đối phó các mối đe dọa trong khu vực thông qua các biện pháp như cấp ngân sách hỗ trợ, huấn luyện chung và dự trữ trang thiết bị quân sự.

Theo đánh giá ban đầu của phía Đài Loan, Mỹ chủ yếu thay đổi tên gọi và mở rộng phạm vi thực hiện của chương trình. Quy mô hỗ trợ, đối tượng áp dụng và phạm vi hợp tác được mở rộng hơn, nhưng nội dung và cơ chế vận hành cốt lõi vẫn không thay đổi. Ông nhấn mạnh, Đài Loan sẽ không bị loại khỏi khuôn khổ hợp tác mới này.

Ngoài ra, Đạo luật Ủy quyền quốc phòng năm tài khóa 2027 cũng trao quyền chính thức cho Bộ Quốc phòng Mỹ, triển khai một Chương trình Dự trữ vật tư thời chiến (War Reserve Stockpile Program) hoàn toàn mới dành cho chuỗi đảo thứ nhất.

Về vấn đề này, ông Từ Tư Kiệm cho biết, phía Đài Loan vẫn đang nghiên cứu thêm các chi tiết cụ thể. Ông nói, kế hoạch dự trữ đạn dược và vật tư chiến tranh mà Mỹ đề cập áp dụng cho toàn bộ chuỗi đảo thứ nhất, bao gồm cả Đài Loan. Tuy nhiên, do thông tin mới được công bố nên Đài Loan sẽ tiếp tục trao đổi với phía Mỹ để làm rõ nội dung và cách thức triển khai.

Liên quan đến tuyên bố của Tổng thống Lại Thanh Đức trong chuyến thị sát Bộ Chỉ huy Khu vực Guandu ngày 16/6, ông cho biết, chính phủ sẽ không từ bỏ các khoản ngân sách quốc phòng đặc biệt từng bị cắt giảm và sẽ tìm cách bổ sung bằng ngân sách bổ sung hoặc tăng ngân sách thường xuyên, ông Từ Tư Kiệm cho biết, nhu cầu của quân đội đối với các phương tiện không người lái và hệ thống chống máy bay không người lái ngày càng cấp thiết. Ông nhấn mạnh: “Các hệ thống không người lái và chống không người lái đã trở thành nhân tố không thể thiếu trên chiến trường hiện đại, đồng thời đây cũng là xu hướng phát triển chủ đạo của chiến tranh trong tương lai. Vì vậy, Đài Loan nhất định phải xây dựng và hoàn thiện năng lực này.”

Dự kiến từ cuối năm nay, quân đội Đài Loan sẽ bước vào giai đoạn tiếp nhận hàng loạt khí tài hiện đại từ Mỹ, bao gồm máy bay F-16V Block 70; máy bay không người lái trinh sát tầm cao MQ-9B; hệ thống rải mìn tự động. Trước lo ngại việc tiếp nhận số lượng lớn vũ khí trong thời gian ngắn có thể gây áp lực cho quân đội, ông nói, Đài Loan luôn triển khai công tác đào tạo nhân sự và huấn luyện tiếp nhận trang bị song song với quá trình sản xuất và bàn giao. Do đó, quân đội sẽ không chờ đến khi vũ khí được chuyển giao mới bắt đầu huấn luyện.

Việc Mỹ chuyển từ “Sáng kiến Hợp tác an ninh Đài Loan” sang “Sáng kiến Hợp tác an ninh chuỗi đảo thứ nhất”, cho thấy chính quyền Washington đang dần xây dựng một cơ chế phòng thủ mang tính khu vực, liên kết các đối tác nằm trên tuyến chiến lược trải dài từ Nhật Bản, Đài Loan đến Philippines. Điều này phản ánh xu hướng tăng cường phối hợp an ninh giữa các quốc gia trong khu vực nhằm ứng phó với những thách thức ngày càng gia tăng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.