Diễn đàn Hải dương Quốc tế Đài Loan 2026 (Taiwan International Ocean Forum - TIOF) được khai mạc tại Đài Bắc vào ngày 8/7, sự kiện này do Ủy ban Hải dương học Đài Loan tổ chức, quy tụ các chuyên gia đến từ 16 quốc gia trong đó bao gồm Mỹ, Nhật Bản, Anh và Pháp, nhằm thảo luận về vấn đề khả năng chống chịu trên biển và phân tích toàn diện những luận điệu sai lệch của Trung Quốc về vấn đề hải dương, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các quốc gia dân chủ. Phát biểu tại diễn đàn, Chủ tịch Ủy ban Hải dương học bà Quản Bích Linh cảnh báo Trung Quốc đang liên tục gây sức ép lên chuỗi đảo thứ nhất thông qua các hoạt động “vùng xám” được triển khai trong thời gian dài và luôn duy trì dưới ngưỡng xung đột vũ trang. Điều này khiến cộng đồng quốc tế khó xác định thời điểm “hiện trạng được thay đổi”, vì vậy các quốc gia dân chủ cần xây dựng một cơ chế chung về nhận diện, phối hợp và cảnh báo sớm, để cùng xây dựng trận tuyến bảo vệ nền dân chủ. 

Bà Quản Bích Linh cho biết, các quốc gia nằm trên chuỗi đảo thứ nhất từ Nhật Bản, Đài Loan đến Philippines đều đang phải đối mặt với nhiều hình thức gây sức ép trên các vùng biển khác nhau từ phía Trung Quốc với tần suất ngày càng gia tăng. Dù nguyên nhân ở mỗi khu vực không hoàn toàn giống nhau, nhưng đều có đặc điểm chung là các hành động truyền thống được thực hiện từng bước, diễn ra trong thời gian dài và được kiểm soát để không vượt qua ngưỡng làm bùng phát chiến tranh.

Theo bà Quản Bích Linh, từ lâu nay cộng đồng quốc tế vẫn luôn nhấn mạnh việc phản đối mọi hành động đơn phương làm thay đổi hiện trạng. Tuy nhiên, nếu hiện trạng không bị thay đổi bằng một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn mà bằng những bước đi nhỏ diễn ra mỗi ngày, thì rất khó xác định chính xác thời điểm hiện trạng đã bị phá vỡ. Bà nhấn mạnh đây chính là mối đe dọa lớn nhất của chiến thuật “vùng xám” mà Trung Quốc đang áp dụng. Bà Quản Bích Linh nói: “Khi liên tục đánh giá rằng tình hình vẫn chưa đến mức khủng hoảng, chúng ta sẽ dần coi những điều vốn không nên được xem là bình thường trở thành điều bình thường. Đến một lúc nào đó, chúng ta có thể nhận ra rằng tuy chưa từng xảy ra một cuộc chiến mang tính quyết định, nhưng hiện trạng ban đầu đã không còn tồn tại, đó cũng chính là bối cảnh hiện thực nhất khi chúng ta thảo luận về năng lực chống chịu trên biển tại diễn đàn hôm nay.”

Tham dự diễn đàn, Phó Tổng Thư ký Ủy ban An ninh Quốc gia Lý Vấn cũng cho biết, Đài Loan nằm ở tuyến đầu của chuỗi đảo thứ nhất, trong khi eo biển Đài Loan giữ vai trò huyết mạch của tuyến thương mại quốc tế. Ông khẳng định Đài Loan sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với các đối tác trên thế giới, thúc đẩy những đối thoại cần thiết và đóng góp tích cực, nhằm cùng nhau bảo vệ một môi trường biển tự do, rộng mở và phát triển bền vững.

Hải Ly