Bắt đầu từ ngày 8/8, Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan sẽ tổ chức một triển lãm đặc biệt với chủ đề “Sự hồi sinh của đoàn tàu xanh lam trên sân khấu: Triển lãm đa chiều Đường sắt - Sân khấu kịch”. Triển lãm lấy cảm hứng từ vở kịch “Áp giải: Cảnh sát tập sự đối đầu siêu trộm” được chuyển thể từ truyện ngắn “Áp giải” (押解) của nhà văn Đoàn Thái Hoa, do Đoàn kịch Greenray Theatre Company (綠光劇團) dàn dựng và cải biên vào năm 2024. Tại triển lãm, khách tham quan sẽ được chiêm ngưỡng phông cảnh sân khấu, cùng các bản thảo sáng tác, hiện vật liên quan và video ghi lại quá trình phỏng vấn, qua đó khám phá cách ê-kíp sản xuất đã đưa câu chuyện diễn ra trên đoàn tàu xanh lam trong tác phẩm văn học lên sân khấu như thế nào.

Đặc biệt, vở kịch đã vận dụng các thành quả của công tác sưu tầm, phục chế và nghiên cứu từ Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan để tái hiện chân thực những đặc trưng của toa tàu trong từng bối cảnh sân khấu, tạo cảm giác như một toa tàu thật được đưa lên sân khấu, giúp khán giả cảm nhận hành trình sáng tạo độc đáo nơi văn học, nghệ thuật biểu diễn và văn hóa đường sắt hòa quyện với nhau.

Triển lãm lấy cảm hứng từ vở kịch “Áp giải: Cảnh sát tập sự đối đầu siêu trộm” được chuyển thể từ truyện ngắn “Áp giải” (押解) của nhà văn Đoàn Thái Hoa, do Đoàn kịch Greenray Theatre Company (綠光劇團) dàn dựng và cải biên vào năm 2024. (Ảnh: Đoàn kịch Greenray Theatre Company cung cấp)

Triển lãm lần này tạo nên một cuộc đối thoại giữa tác phẩm văn học, nghệ thuật sân khấu và di sản văn hóa đường sắt. Bên cạnh việc giới thiệu về tác phẩm gốc và bối cảnh ra đời của vở kịch, triển lãm còn trưng bày một phần phông cảnh là không gian toa tàu hỏa xanh lam từng được sử dụng trong buổi biểu diễn năm 2024, cùng ghế ngồi, mô hình thiết kế sân khấu, bản vẽ thiết kế, ảnh tư liệu của vở diễn và trang phục của các diễn viên.

Ngoài ra, dựa trên bối cảnh sáng tác của tác phẩm gốc vào thập niên 1960, Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan cũng giới thiệu nhiều hiện vật đường sắt cùng thời và tài liệu về lịch trình tàu hỏa, giúp khách tham quan có cơ hội bước vào không gian phía sau sân khấu, trực tiếp cảm nhận kích thước của đoàn tàu xanh lam khi được tái hiện trên sân khấu. Thông qua góc nhìn của diễn viên và các nhà thiết kế sân khấu, du khách sẽ được khám phá không gian triển lãm theo một cách hoàn toàn mới, đồng thời cảm nhận sức hấp dẫn của văn hóa đường sắt và nghệ thuật sân khấu - hai lĩnh vực chuyên môn được kết nối hài hòa trong cùng một không gian trưng bày.

Vở kịch "Áp giải" đã được công diễn hai lần vào các năm 2015 và 2024. Bối cảnh chính của tác phẩm chuyển thể này diễn ra bên trong và xung quanh các toa của đoàn tàu xanh lam. Khi lần đầu dàn dựng vào năm 2015, ê-kíp của Đoàn kịch Greenray Theatre Company chủ yếu dựa vào những bức ảnh do cộng đồng yêu đường sắt chia sẻ cùng các tư liệu lịch sử khác để phục dựng hình ảnh đoàn tàu xanh lam.

Đến 9 năm sau, khi lên kế hoạch tái dựng vở diễn, đúng thời điểm Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan đã hoàn tất công tác phục chế các toa tàu xanh lam. Nhờ đó, ê-kíp của đoàn kịch đã có cơ hội trực tiếp tiếp cận những toa tàu thực tế có cùng thời kỳ với bối cảnh của tác phẩm văn học, tiến hành đo đạc tỉ mỉ từng cánh cửa, ô cửa sổ, giá để hành lý, vách ngăn và ghế ngồi. Bên cạnh đó, các thành quả từ công tác sưu tầm, nghiên cứu và phục chế của Bảo tàng đã được chuyển hóa thành căn cứ quan trọng cho việc thiết kế sân khấu, giúp tái hiện hình ảnh đoàn tàu xanh lam trên sân khấu được sát thực hơn với bối cảnh của thời đại trong nguyên tác. Nhờ vậy, các phông cảnh chuyển đổi trên sân khấu cũng trở nên tinh tế, chân thực và giàu tính lịch sử hơn.

Toa tàu khách tốc hành màu xanh lam mang số hiệu SP32584 thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan, được phục chế hoàn tất vào năm 2021, đã trở thành hình mẫu tham khảo thực tế để ê-kíp vở kịch “Áp giải: Cảnh sát tập sự đối đầu siêu trộm” nghiên cứu và tái hiện đoàn tàu xanh lam của thập niên 1960. (Ảnh: Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan)

Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan cho biết, việc bảo tồn di sản văn hóa không chỉ dừng lại ở lưu giữ và phục chế hiện vật, mà quan trọng hơn là giúp các hiện vật ấy tiếp tục phát huy giá trị sử dụng, đồng thời truyền tải lại ký ức lịch sử, trải nghiệm đời sống và những giá trị văn hóa cho các thế hệ sau. Đối với Bảo tàng, những toa tàu xanh lam sau khi được phục chế không đơn thuần là các hiện vật trưng bày, mà còn là nơi lưu giữ ký ức và tình cảm văn hóa của nhiều thế hệ người dân Đài Loan.

Nhờ tác phẩm văn học gốc và vở kịch đều mang đậm yếu tố đường sắt, triển lãm lần này đã tạo cơ hội để văn hóa đường sắt và nghệ thuật sân khấu được kết hợp với nhau. Qua đó, việc truyền tải văn hóa đường sắt không còn chỉ giới hạn ở những hiện vật tĩnh, mà còn được chuyển hóa thành nghệ thuật biểu diễn và kỹ thuật thiết kế sân khấu, giúp văn hóa đường sắt một lần nữa kết nối mật thiết hơn với khán giả.

Mặc dù vở kịch đã khép lại sau đợt công diễn năm 2024, nhưng quá trình hợp tác giữa đường sắt và nghệ thuật biểu diễn không chỉ ghi dấu sự ra đời của một tác phẩm sân khấu, mà còn thể hiện giá trị cốt lõi của công tác bảo tồn các phương tiện đường sắt, cũng như khả năng ứng dụng liên ngành của Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan. Thông qua triển lãm được thực hiện cùng Đoàn kịch Greenray Theatre Company, đây cũng là một trong những hoạt động tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm một năm Bảo tàng mở cửa đón khách, góp phần lan tỏa những ký ức và giá trị của văn hóa đường sắt đến với công chúng.

Vở kịch “Áp giải: Cảnh sát tập sự đối đầu siêu trộm” đã tái hiện chân thực những đặc trưng của toa tàu trong từng bối cảnh trên sân khấu, tạo cảm giác như một toa tàu thật được đưa lên sân khấu. (Ảnh: Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan)

Bảo tàng Đường sắt Quốc gia Đài Loan trân trọng kính mời công chúng đến với không gian đa năng tại Hội trường lớn từ ngày 8/8 đến ngày 11/10/2026 để tham quan miễn phí triển lãm chủ đề “Sự hồi sinh của đoàn tàu xanh lam trên sân khấu: Triển lãm đa chiều Đường sắt - Sân khấu kịch”. Từ một tác phẩm văn học, một đoàn tàu xanh lam đến một vở kịch sân khấu, triển lãm sẽ đưa khách tham quan bước vào hậu trường tái hiện đoàn tàu xanh lam trên sân khấu, khám phá hành trình sáng tạo độc đáo nơi văn học, nghệ thuật biểu diễn và văn hóa đường sắt hòa quyện và truyền cảm hứng cho nhau.

Đức Mạnh