Khi trả lời câu hỏi, trí tuệ nhân tạo AI có thể tạo ra “tài liệu trích dẫn giả”, không hề tồn tại. Hệ thống so sánh độ tương đồng luận văn PPVS đã công bố khảo sát về tính trung thực học thuật trong kỷ nguyên AI năm 2026. Báo cáo tiết lộ rằng, 16,1% các tài liệu trích dẫn là không có thật hoặc trích dẫn sai, và đây đã trở thành một thách thức mới trong giới nghiên cứu học thuật.

Công ty giáo dục công nghệ Doublemind đã nghiên cứu và phát triển ra “Hệ thống so sánh độ tương đồng luận văn PPVS”. Đây là một trong những công cụ so sánh bài luận phổ biến tại Đài Loan. Ngày 17/8, nhóm nghiên cứu đã công bố “Khảo sát tính trung thực học thuật trong kỷ nguyên AI”. Theo thống kê từ 26.635 hồ sơ xác minh về tài liệu tham khảo của nền tảng này, đạo văn truyền thống (độ tương đồng cao hơn 70%) chỉ chiếm tỷ lệ 5,5%, cho thấy hiện tượng sao chép văn bản đã giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, với tốc độ phát triển nhanh chóng của các công cụ trí tuệ nhân tạo AI, giới học thuật đang đối mặt với những khó khăn mới. Khảo sát chỉ ra rằng, có 16,1% các tài liệu trích dẫn có vấn đề, ngay cả khi định dạng văn bản hoàn thiện vẫn bị nghi ngờ là do AI tạo ra hoặc trích dẫn sai. Bên cạnh đó, có 12,3% tài liệu tham khảo xuất hiện “lỗi thông tin không chính xác”, khác với các dẫn chứng công khai, hoặc không có dẫn chứng này. 

Tổng giám đốc công ty Doublemind, ông Lâm Chính Hoành cho biết, trước đây hệ thống so sánh chủ yếu giải quyết việc “đoạn văn này có phải sao chép hay không”, nhưng trong kỷ nguyên của AI, người kiểm duyệt phải đối mặt với thách thức “tài liệu tham khảo này có tồn tại hay không” và “thông tin này có thật hay không”.

Ông Lâm Chính Hoành cho biết, trí tuệ nhân tạo AI tạo ra “các tài liệu tham khảo giả” rất tinh vi, có đầy đủ thông tin tác giả, năm xuất bản, tạp chí, thậm chí là mã định danh DOI (mã định danh số quốc tế cho các tài liệu), nhưng trên thực tế, bài báo đó hoàn toàn không tồn tại, khiến việc phát hiện bằng mắt thường trở nên vô cùng khó khăn.

Đối với những thách thức trong kỷ nguyên AI, ông Lâm Chính Hoành nói, công ty Doublemind sẽ tiếp tục tăng cường các công cụ kiểm duyệt, cũng tiếp tục tổ chức các buổi tọa đàm, để thúc đẩy giáo dục đạo đức trong học thuật. Hy vọng rằng, có thể hợp tác với các trường đại học, cao đẳng, các trường trung học để thiết lập một môi trường học thuật trung thực, khách quan, nghiêm ngặt và có kiểm chứng.

Thu Trang