Trong bối cảnh năng lực sản xuất của ngành công nghiệp Đài Loan trở thành mắt xích then chốt của ngành AI, vị thế quốc tế của Đài Loan cũng như những rủi ro địa chính trị mà hòn đảo này phải đối mặt ngày càng được thế giới chú ý. Sở dĩ tình hình chính trị của Đài Loan nhận được sự quan tâm từ bạn bè quốc tế là vì ngày càng có nhiều đất nước cũng đang phải chịu sức ép từ Trung Quốc. Dù vậy, trong bài phát biểu nhân Ngày Quốc khánh, Tổng thống Lại Thanh Đức vẫn nhấn mạnh: “Chúng ta hiểu rõ cái giá phải trả của sự xung đột, vì vậy chúng ta lựa chọn kiên trì theo đuổi hòa bình, trở thành một lực lượng ổn định đáng tin cậy của cộng đồng quốc tế”. Đây cũng là lý do Đài Loan cần tiếp tục tăng cường năng lực tự vệ để nâng cao an ninh kinh tế.
"Kiềm chế nóng vội, thận trọng hành động" và "chống Tử Quang" giúp Đài Loan nắm bắt cơ hội từ quá trình tái cơ cấu chuỗi cung ứng quốc tế
Ngoài việc duy trì sự ổn định địa chính trị, tăng trưởng kinh tế và củng cố nền tảng xã hội cũng là những biện pháp quan trọng giúp tăng cường an ninh. Năm nay (2026) không chỉ đánh dấu 30 năm kể từ khi Đài Loan tổ chức bầu cử tổng thống trực tiếp, mà còn là kỷ niệm 30 năm chính sách “kiềm chế nóng vội, thận trọng hành động”. Năm 1996, Tổng thống đương nhiệm khi đó là ông Lý Đăng Huy đã đề xuất chủ trương “kiềm chế nóng vội, thận trọng hành động”, áp dụng với ba loại hình đầu tư vào Trung Quốc cần đặc biệt thận trọng, bao gồm công nghệ cao, cơ sở hạ tầng, và các khoản đầu tư trên 50 triệu USD, nhằm tránh để đánh mất lợi thế nghiên cứu và phát triển, đồng thời ngăn dòng vốn trong nước bị thất thoát nặng. Nếu không nhờ chính sách này, kinh tế Đài Loan có thể đã phải đối mặt với nguy cơ bị Trung Quốc rút ruột từ sớm.
Thành công của ngành bán dẫn Đài Loan là kết quả tích lũy lâu dài. Từ việc đưa công nghệ về Đài Loan dưới thời cố Tổng thống Tưởng Kinh Quốc, đến chính sách “kiềm chế nóng vội, thận trọng hành động” của Tổng thống Lý Đăng Huy; tiếp đó, Tổng thống Trần Thủy Biển thúc đẩy ngành bán dẫn trở thành ngành công nghiệp quy mô nghìn tỷ Đài tệ. Ngay cả khi đối mặt với ý định thâu tóm các doanh nghiệp bán dẫn Đài Loan của tập đoàn Tử Quang của Trung Quốc trong thời Tổng thống Mã Anh Cửu nhậm chức từ năm 2008, nền tảng ngành bán dẫn Đài Loan vẫn được bảo vệ nhờ phong trào “chống Tử Quang” do một nhóm chuyên gia và học giả phát động vào năm 2015, với sự ủng hộ của cựu Tổng thống Thái Anh Văn.
Sự thành công của ngành bán dẫn không có đường tắt
Vì vậy, thành công của ngành bán dẫn Đài Loan chính là cách bảo vệ công nghệ cốt lõi và nguồn nhân lực có giá trị. Nếu chỉ cần tiếp nhận công nghệ và đào tạo nhân tài là đủ, thì Trung Quốc và Hàn Quốc lẽ ra đều có thể phát triển ngành bán dẫn với các quy trình sản xuất tiên tiến. Các doanh nghiệp Trung Quốc và Hàn Quốc thậm chí còn tích cực chiêu mộ nhân tài bán dẫn của Đài Loan với mức đãi ngộ cao, nhưng công nghệ quy trình sản xuất bán dẫn của họ vẫn chưa thể vượt qua Đài Loan.
Do đó, bên cạnh đầu tư nghiên cứu và thu hút nhân tài, điều quan trọng hơn cả là chính phủ phải có đủ “ý thức về rủi ro” trong việc bảo vệ công nghệ cốt lõi, qua đó bảo đảm an ninh kinh tế. Đồng thời, giúp Đài Loan nắm bắt cơ hội từ quá trình tái cơ cấu chuỗi cung ứng quốc tế sau khi chính sách thương mại và công nghệ của chính phủ Mỹ thay đổi từ năm 2018. Chính sách khuyến khích doanh nghiệp Đài Loan ở nước ngoài quay về đầu tư trong nước, được ông Lại Thanh Đức thúc đẩy trong thời gian giữ chức Thủ tướng, cũng góp phần giúp kinh tế Đài Loan tiếp tục tăng trưởng.
Điều này đã chứng minh rằng: “Từ các ngành công nghiệp truyền thống đến ngành bán dẫn tiên tiến, Đài Loan đã dùng thực lực để chứng minh rằng một quốc gia có nguồn lực hạn chế vẫn có thể trở thành nhân tố không thể thiếu đối với sự thịnh vượng toàn cầu”.
Kim ngạch xuất khẩu và giá trị vốn hóa thị trường của các công ty niêm yết tại Đài Loan đều tăng mạnh
Trên thực tế, trong xu hướng tái cơ cấu chuỗi cung ứng quốc tế, kim ngạch xuất khẩu của Đài Loan sang Mỹ tăng mạnh, giá trị vốn hóa thị trường của các công ty niêm yết tại Đài Loan cũng tăng đáng kể.
Trong nhiệm kỳ Tổng thống Thái Anh Văn, chỉ số thị trường chứng khoán Đài Loan đã tăng gần 163% trong 8 năm. Sau khi Tổng thống Lại Thanh Đức nhậm chức, tính đến ngày 8/10/2026, chỉ số chứng khoán Đài Loan đã đạt 49.313,44 điểm, đưa tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán Đài Loan lên vị trí thứ tư thế giới.
Mặt khác, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Đài Loan tăng từ 12% trong năm 2016 lên 31,4% trong ba quý đầu năm 2026. Trong đó, nhóm sản phẩm thông tin, truyền thông và nghe nhìn chiếm tới 80,6% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của ngành công nghệ đối với tăng trưởng kinh tế Đài Loan.
Trong bối cảnh ngành bán dẫn mang lại lợi nhuận lớn, Đài Loan cần chuyển từ mô hình tập trung vào một ngành mũi nhọn sang phát triển đa dạng ngành công nghiệp, tạo thành một “dãy núi” vững mạnh,nhằm nâng cao rào cản cạnh tranh, đồng thời tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Đây chính là nhiệm vụ quan trọng mà đội ngũ lãnh đạo đương nhiệm cần tiếp tục thực hiện để bảo vệ và duy trì lợi thế công nghiệp của Đài Loan.
Thu Hương